GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
OSD-01 TOPLUMSAL CİNSİYET EŞİTLİĞİ Seçmeli Ders Grubu 1 1 2,00

Dersin Seviyesi

Önlisans

Dersin Sunulduğu Dil

Dersin Amacı

Bu ders; klasik toplumsal cinsiyet kuramları ile dijital çağın getirdiği yeni kimlik pratiklerini, algoritma kültürünü ve görünürlük ekonomisini bir arada analiz etmeyi amaçlar. Öğrencinin her gün maruz kaldığı dijital manipülasyonları, influencer kalıplarını, siber-zorbalığı ve dijital emek süreçlerini yapı sökümüne uğratarak; kendi yaşam deneyimleri üzerinden eleştirel bir medya okuryazarlığı ve toplumsal cinsiyet farkındalığı kazanmasını hedefler.

Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri

Öğr.Gör.Kürşat Kurt

Öğrenme Çıktıları

1 Toplumsal cinsiyet kavramını tarihsel ve kuramsal çerçevede açıklayabilir.
2 Toplumsal cinsiyet kalıplarının gündelik yaşam üzerindeki etkilerini değerlendirebilir.
3 Medya ve dijital platformların kimlik oluşumuna etkilerini yorumlayabilir.
4 Algoritmik yönlendirme ve dijital manipülasyon örneklerini analiz edebilir.
5 Uydurma bilgi ve dezenformasyon mekanizmalarını ayırt edebilir.
6 Güç, iktidar ve görünürlük ilişkilerini farklı toplumsal alanlarda değerlendirebilir.
7 Dijital çağda bireysel sorumluluk ve etik farkındalık geliştirebilir.
8 Eleştirel düşünme becerilerini günlük yaşam problemlerine uygulayabilir.

Öğrenim Türü

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

yok

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Dersin İçeriği

Bu ders toplumsal cinsiyet ile ilgilenmenin toplumsal olarak nasıl bir arada yaşadığımızı anlamak için önemli olduğunu ve toplumsal cinsiyet farkındalığına sahip olmanın günlük hayatımızda kanıksadığımız şeyleri sorgulamak demek olduğunu savunarak başlamaktadır. Ders ayrıca toplumsal cinsiyet, toplumsal cinsiyet eşitliği, toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılık, tam eşitlik vb. kavramların anlamı ve bu kavramların toplumumuzda varolan günlük ilişkilerimiz içerisinde nasıl etkili olduğu konularında bir anlayış sağlamayı hedeflemektedir. Bu bağlamda, ders, terminoloji, bu dilin kuruluşunun kısa bir tarihçesi ve toplumsal cinsiyetin, hukuk, ekonomi, katılım, bedenlerimiz ve algılarımız gibi, fakat bunlarla kısıtlı olmamak kaydıyla, hayatın farklı alanları ile nasıl kesiştiğine ve etkileştiğine odaklanacaktır.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuvar
1 Giriş: Merceği Ayarlamak ve Dijital Aynaya Bakmak
2 Kavramların Arkeolojisi: Stoller’dan Oakley’e Cinsiyetin İnşası
3 Toplumsallaşma ve Dijital Kalıpyargılar: "Geleneksel"den "Algoritmik" Rollere
4 Beden İmgeleri ve Göstergebilim: Kusursuzluk Filtreleri ve Beden Politikaları
5 İktidar, Rıza Üretimi ve Dijital Manipülasyon
6 Görünürlük Ekonomisi ve Dijital Emek: Influencer Kültürü
7 Erk-ekliğ-e Giden Yol ve Dijital Dünyada "Alfa/Sigma" Akımları
8 Ara Sınav Haftası
9 Uydurma Bilgi ve Dijital Manipülasyon
10 Performans Olarak Cinsiyet ve Kimlik Akışkanlığı
11 Dijital Şiddet, Damgalama ve Siber-Zorbalık
12 Çalışma Yaşamı, Cam Tavan ve Dijital Girişimcilik
13 Beden Politikaları ve Sağlık: Üreme Sağlığından Biyopolitikaya
14 Algoritmik Önyargı ve Yapay Zekâda Cinsiyetçilik
15 Geleceğin İnşası: Dijital Aktivizm ve Tam Eşitlik Politikaları
16 Yarıyıl Sonu (Final/Bütünleme) Sınav Haftası

Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar

Öğretim Elemanı tarafından eğitim amaç ve içerik bilgilerine göre aşağıda detaylı bilgileri verilen ders kitabı* ve diğer verilen kaynaklar da referans alınarak hazırlanır ve dönem başında öğrencilere soft copy ve hard copy olarak dağıtılır. Kaynak kitap ve okuma önerileri öğrencilere dönem başında ilk hafta içerisinde açıklanır ve temin koşulları konusunda yol gösterir. *TOPLUMSAL CİNSİYET SOSYOLOJİSİ. T.C. ANADOLU ÜNİVERSİTESİ YAYINI NO: 2307. AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ YAYINI NO: 1304. 1. Baskı ANADOLU ÜNİVERSİTESİ ESKİŞEHİR, Ağustos 2011 • J. Butler (2005) İktidarın Psişik Yaşamı, Ayrıntı • Josephine DONOVAN, Feminist Teori, İletişim Yayınları, İstanbul, 1999 • Anthony GİDDENS, Sosyoloji, çev: G. Aksoy, Say Yayınları, İstanbul, 2010 Ayşe BERKTAY HACIMİRZAOĞLU, 75 Yılda Kadınlar ve Erkekler, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 1999. • Mine TAN-Yıldız ECEVİT- Serpil SANCAR, Kadın Erkek Eşitliğine Doğru Yürüyüş, TÜSİAD, İstanbul, 2007. • Arat, Zehra (der.), Deconstructing images of "the Turkish woman" (New York : St. Martin's Press, 1998) • Benhabib Seyla, Butler Judith, Cornell Drucilla, Fraser Nancy, Çatışan Feminizmler, çev. F.E. Sezer (İstanbul: Metis Yayınları, 2008) • Berktay Hacımirzaoğlu, Ayşe, 75 Yılda Kadınlar ve Erkekler (İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları, 1998) • Berktay, Fatmagül, Tarihin Cinsiyeti (İstanbul: Metis Yayınları, 2003) • Bora, Aksu ve Asena Günal (der.), 90’larda Türkiye’de Feminizm (İstanbul: İletişim Yayınları, 2002) • Bordo Susan, Unbearable Weight, (London: University of California Press, 2003), 10. edition • Bozok Mehmet, Masculinities: Questions and Answers, (İstanbul: SOGEP, 2011) • Butler, Judith, Cinsiyet Belası (İstanbul: Metis Yayınları, 2008) • Council of Europe, Gender Matters: A manual on addressing gender-based violence affecting young people, 2007. • Davidoff Leonora, Feminist tarihyazımında sınıf ve cinsiyet (İstanbul: İletişim Yayınları, 2012), 3. Baskı. • Ertürk Yakın, 2005. “The UN agenda for women’s rights and gender equality.” In Perceptions: Journal of International Affairs. 91-113.) • Martin Emily. 1987. The Women in the Body: “Medical Methaphors of Women’s Bodies: Menstruation and Menapause” pp. 25 - 53 • Mernissi Fatima. “Virginity and Patriarchy” in Pınar İlkkaracan eds. 2000. Women and Sexuality in Muslim Societies. Istanbul. Pp 203 - 214 • Mor Çatı (2014) Adaletin Cinsiyeti: Erkek Şiddetle Mücadelede Hukuki Deneyimler. Istanbul. • Norris, Pippa (2001) ‘Breaking the Barriers: Positive Discrimination Policies for Women’ in • Jyette Klausen and Charles S. Maier, eds. Has Liberalism Failed Women? Assuring Equal Representation in Europe and the United States. Palgrave: New York. pp.89-111. • Oakley, Ann ‘What is a Housewife?’ in Defining Women: Social Institutions and Gender Divisions, pp.136-138 • Phillips Anne, Demokrasinin Cinsiyeti, (İstanbul: Metis Yayınları, 2012), 2. Baskı. • Plumwood, Val, Feminizm ve Doğaya Hükmetmek (İstanbul: Metis Yayınları, 2004) • Zihnioğlu, Yaprak, Kadınsız İnkilap, Nezihe Muhittin, Kadınlar Halk Fırkası, Kadın Birliği (İstanbul: Metis Yayınları 2003) • Brynes Andrew, “Human Rights Instruments Relating Specifically to Women, With Particular Emphasis on CEDAW”, in Advancing Human Rights of Women Using International Human Rights Standarts in Domestic Litigation, • Cockburn, Cynthia, Mesafeyi Aşmak (İstanbul: İletişim Yayınları, 2004) • Conboy, Katie, Nadia Medina and Sarah Stanbury (der), Writing on the Body (New York: Columbia Press, 1997) • Connel, Raewyn, Toplumsal Cinsiyet ve İktidar, çev. Cem Soydemir (İstanbul: Ayrıntı Yayınları, 1998) • Crompton,R. ‘Gender and Work’ in Handbook of Gender and Women’s Studies (ed) K. Davis, M Evans and J. Lorber. 2006, London: Sage. pp.254-271 • Çağlayan, Handan, Analar, Yoldaşlar, Tanrıçalar (İstanbul: İletişim Yay., 2007) • Donovan, J., Feminist Teori, İletişim yayınları, İstanbul 1997. • Göle, Nilüfer, Modern Mahrem (İstanbul: Metis Yay.,1992) • Hacımirzaoğlu, A., Berktay (Der.) 75 Yılda Kadınlar ve Erkekler, Tarih Vakfı, İş Bankası, İMKB, İstanbul 1999. • hooks, bell, Feminist theory from margin to center (Boston, MA: South End Press, 1984) • İlkkaracan Pınar, Müslüman toplumlarda kadın ve cinsellik (İstanbul: İletişim Yayınları, 2014), 4. Baskı. • İlkkaracan Pınar, Leyla Gülçür, Canan Arın, Sıcak Yuva Masalı (İstanbul: Metis Yayıncılık, 1996) • İlyasoğlu, Aynur ve Necla Akgökçe (der.), Yerli Bir Feminizme Doğru (Sel Yayıncılık, 2001) • Imamoglu, Olcay ‘The Perpetuation of Gender Stereotypes Through the Media: The Case of Turkish Newspapers” in Gender and Media , 1996, pp.209-220. • İrvan, S., Binark, M., Kadın ve Popüler Kültür, Ark Yayınevi, 1995. • Johnson, Allan G., The Gender Knot, Philadelphia: Temple University Press, 1997. • Kandiyoti, Deniz, Cariyeler Bacılar Yurttaşlar: Kimlikler ve Toplumsal Dönüşümler (İstanbul: Metis Yayınları, 1997) • Kandiyoti Deniz, 1991, Emancipated but Unliberated? Reflections on the Turkish Case. Feminist Studies. V.13 No. 2 • Kardam Nükhet. 2005. Turkey’s Engagement with Global Women’s Human Rights. (Women’s Participation in Local Governance) pp. 136 - 162 • Saraçgil, Ayşe, Bukalemun Erkek (İstanbul: İletişim Yayınları, 2005) • Scott, Joan W., Toplumsal Cinsiyet: Faydalı Bir Tarihsel Analiz Kategorisi (İstanbul: Agora Kitaplığı, 2007) • Tekeli, Şirin (der.),Kadın Bakış Açısından 1980’ler Türkiye’sinde Kadın(İstanbul: İletişim Yay.,1990) • Tuchman,Gaye ‘The Symbolic Annihilation of Women by the Mass Media’ Tuchman,G et al eds.Hearth and Home: Images of Women in the Mass Media. Oxford University Press. NY pp.3-17

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Dersimizin Kuralları ve Küçük İpuçları: • Sınavlar: Vize ve final sınavlarımız okulda, yüz yüze yapılacaktır. Sınavlarda hem çoktan seçmeli (kavram) hem de dersteki güncel tartışmaları yorumlayacağınız klasik sorular yer alacaktır. Yani derse gelmek ve sistemi takip etmek sınavı geçmenin tek anahtarıdır. • Artı Puan Dijital Bonus (Kanaat Notu): Aramızda çalışan veya haklı sebeplerle canlı ders saatinde bilgisayar başında olamayan arkadaşlarımız olabilir. Adaleti sağlamak adına; canlı derslere düzenli katılanlar direkt +5 bonus puan kazanırken; canlıya gelemeyip ders kayıtlarını sonradan izleyen ve sisteme her hafta yükleyeceğim "Haftalık Dijital Materyalleri" (Kısa videolar, podcastler, görseller) düzenli inceleyen arkadaşlarımız da bu +5 bonus puanı hanesine yazdıracaktır.

Değerlendirme

Staj Durumu

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 2 2
Final Sınavı 1 2 2
Derse Katılım 14 2 28
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 4 4
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 10 10
Performans 14 1 14
Toplam İş Yükü (saat) 60

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11 PÇ 12 PÇ 13 PÇ 14 PÇ 15 PÇ 16 PÇ 17
ÖÇ 1
ÖÇ 2
ÖÇ 3
ÖÇ 4
ÖÇ 5
ÖÇ 6
ÖÇ 7
ÖÇ 8
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek