GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| AITB-191 | ATATÜRK İLKELERİ VE İNKILAP TARİHİ I | Ders | 1 | 1 | 2,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Osmanlı Devleti’nin yıkılış sürecini, Millî Mücadele’nin gelişimini, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunu ve Atatürk dönemi temel gelişmelerini tarihsel neden-sonuç ilişkisi içinde kavramalarını sağlamak; öğrencilerin Türk İnkılabının anlamını, Cumhuriyet’in kuruluş felsefesini ve Atatürk’ün temel dış politika ilkelerini değerlendirebilmelerine yardımcı olmaktır.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Gökhan Bayram
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Osmanlı Devleti’nin 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başındaki çöküş sürecini; yenileşme hareketlerini, fikir akımlarını (Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük, Batıcılık) ve Meşrutiyet dönemlerini neden-sonuç ilişkisi içinde açıklayabilir. |
| 2 | I. Dünya Savaşı’nın nedenlerini, Osmanlı Devleti’nin savaşa girişini, cephelerdeki gelişmeleri, gizli paylaşım antlaşmalarını ve Mondros Mütarekesi’nin sonuçlarını analiz edebilir |
| 3 | Mondros sonrası işgallere karşı başlayan direniş sürecini; Kuva-yı Milliye’nin doğuşunu, genelge ve kongreleri, Misak-ı Millî’yi, TBMM’nin açılışını, iç isyanları ve cephe muharebelerini (Doğu, Güney, Batı) bütüncül olarak yorumlayabilir. |
| 4 | Lozan Barış Antlaşması sürecini, Cumhuriyet’in ilanını, saltanatın kaldırılmasını ve Atatürk dönemi dış politika ilkelerini (barışçılık, gerçekçilik, bağımsızlık) değerlendirerek yeni Türk devletinin kuruluş felsefesini açıklayabilir. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Osmanlı Devleti’nin 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başındaki çöküş süreci; yenileşme hareketleri ve fikir akımları (Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük, Batıcılık); Meşrutiyet dönemleri; I. Dünya Savaşı’nın nedenleri, Osmanlı Devleti’nin savaşa girişi, cepheler ve Mondros Mütarekesi; Mondros sonrası işgaller, Kuva-yı Milliye, genelgeler ve kongreler; Misak-ı Millî, TBMM’nin açılışı ve Teşkilat-ı Esasiye Kanunu; iç isyanlar ve Doğu-Güney-Batı cepheleri; Büyük Taarruz, Mudanya Mütarekesi ve saltanatın kaldırılması; Lozan Barış Antlaşması süreci ve Cumhuriyet’in ilanı; erken Cumhuriyet dönemi siyaseti ve Atatürk dönemi dış politika ilkeleri.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Dersin Amacı, Temel Kavramlar ve Türk İnkılabının Özellikleri / İnkılap, ıslahat, ihtilal, meşrutiyet, demokrasi, cumhuriyet kavramları; dersin yükseköğretimdeki yeri ve amacı. | Yok | Yok |
| 2 | Osmanlı Devleti’nin Çöküş Nedenleri ve Yenileşme Hareketleri / İç ve dış nedenler; III. Selim, II. Mahmut reformları; Mühendishane-i Bahr-i Hümayun; Gülhane Hatt-ı Hümayunu. | Yok | Yok |
| 3 | Fikir Akımları ve Meşrutiyet Dönemleri / Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük, Batıcılık; İsmail Gaspıralı; I. ve II. Meşrutiyet; İttihat ve Terakki; 31 Mart Vakası. | Yok | Yok |
| 4 | Trablusgarp, Balkan Savaşları ve Şark Meselesi / Osmanlı’nın toprak kayıpları; büyük güçlerin politikaları. | None | Yok |
| 5 | I. Dünya Savaşı’nın Nedenleri, Osmanlı’nın Savaşa Girişi ve Gizli Antlaşmalar / Savaşın nedenleri; Osmanlı’nın ittifakı; St. Jean de Maurienne ve diğer paylaşım planları. | Yok | Yok |
| 6 | I. Dünya Savaşı Cepheleri ve Mondros Mütarekesi / Çanakkale (Anafartalar, Seddülbahir, Conkbayırı, Kanlısırt), Makedonya ve diğer cepheler; Mondros’un hükümleri ve sonuçları. | Yok | Yok |
| 7 | Mondros Sonrası İşgaller, İlk Direnişler ve Kuva-yı Milliye / Dörtyol’da ilk kurşun (19 Aralık 1918); İzmir’in işgali; Kuva-yı Milliye’nin doğuşu; İngilizlerin güneydeki öncelikli işgalleri; Minber gazetesi. | Yok | Yok |
| 8 | Ara Sınav | Yok | Yok |
| 9 | Mustafa Kemal Paşa’nın Anadolu’ya Geçişi, Genelgeler ve Kongreler / 9. Ordu Müfettişliği görevi; Amasya Genelgesi; Erzurum ve Sivas Kongreleri; Anadolu Kadınları Müdafaa-i Vatan Cemiyeti (Melek Hanım). | Yok | Yok |
| 10 | Misak-ı Millî, TBMM’nin Açılışı ve Teşkilat-ı Esasiye / Son Osmanlı Mebusan Meclisi; Misak-ı Millî; TBMM’nin açılışı ve özellikleri; “Meclis-i Müessisan” ifadesi; Teşkilat-ı Esasiye Kanunu. | Yok | Yok |
| 11 | TBMM’ye Karşı İsyanlar ve Doğu-Güney Cepheleri / Anzavur, Düzce, Millî Aşiret, Pontus isyanları; Kahramanmaraş direnişi ve İstiklal Madalyası; Gümrü Antlaşması. | Yok | Yok |
| 12 | Batı Cephesi Muharebeleri / I. ve II. İnönü; Kütahya-Eskişehir Muharebeleri ve sonuçları; Sakarya Meydan Muharebesi (“Hattı müdafaa yoktur…”). | Yok | Yok |
| 13 | Büyük Taarruz, Mudanya Mütarekesi ve Saltanatın Kaldırılması / Başkomutanlık Meydan Muharebesi; Mudanya’nın askerî ve siyasi sonuçları; saltanatın kaldırılması ve Hâkimiyet-i Milliye Bayramı. | Yok | Yok |
| 14 | Lozan Barış Konferansı ve Cumhuriyet’in İlanı / Lozan’ın kesintiye uğraması (kapitülasyonlar); her iki hükümetin çağrılması; ABD’nin gözlemci statüsü; Cumhuriyet’in ilanı ve 1921 Anayasası’ndaki değişiklikler; Ankara’nın başkent seçimi. | Yok | Yok |
| 15 | Erken Cumhuriyet Dönemi Siyaseti, Dış Politika ve Temel İlkeler / İzmir İktisat Kongresi ve Misak-ı İktisadi; Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (Şeyh Sait); Serbest Cumhuriyet Fırkası; Montrö Boğazlar Sözleşmesi; etabli sorunu; Atatürk dönemi dış politika ilkeleri (barışçılık, gerçekçilik); revizyonist devletler. | Yok | Yok |
| 16 | Final Sınavı | None | Yok |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Ana kaynaklar İnalcık, H. & Seyitdanlıoğlu, M. (Ed.). (2011). Tanzimat: Değişim Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. [Tanzimat: The Ottoman Empire in a Process of Change] Turan, Ş. Türk Devrim Tarihi, C. 1-2. Ankara: Bilgi Yayınevi. [History of the Turkish Revolution, Vols. 1-2] Uzun, H. (2024). Atatürk Dönemi Türk Modernleşmesi. Ankara: Türk Tarih Kurumu. [Turkish Modernisation in the Atatürk Period] Yardımcı kaynaklar Atatürk, M. K. Nutuk. [The Speech] Akşin, S. Kısa Türkiye Tarihi. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. [A Short History of Turkey] Zürcher, E. J. Modernleşen Türkiye'nin Tarihi. İstanbul: İletişim Yayınları. [Turkey: A Modern History] Gürkan, E. S. (2023). Cumhuriyetin 100 Günü: İnkılabın Ayak Sesleri. İstanbul: Mundi. [100 Days of the Republic: Footsteps of the Revolution] Gürkan, E. S. (2023). Cumhuriyetin 100 İsmi: Büyük Devrimin Portreleri. İstanbul: Mundi. [100 Names of the Republic: Portraits of the Great Revolution] Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi. Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi I (e-kitap). [Anadolu University Open Education Faculty, Principles of Atatürk and History of Turkish Revolution I, e-book]
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 5 | 5 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 5 | 5 |
| Okuma | 14 | 1 | 14 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 54 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | PÇ 16 | PÇ 17 | PÇ 18 | PÇ 19 | PÇ 20 | PÇ 21 | PÇ 22 | PÇ 23 | PÇ 24 | PÇ 25 | PÇ 26 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 5 | ||||||||||||||||||||||||
| ÖÇ 2 | 5 | 5 | ||||||||||||||||||||||||
| ÖÇ 3 | 5 | 5 | ||||||||||||||||||||||||
| ÖÇ 4 | 5 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek