GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| PH-201 | AYRIM, SEVK, DAĞITIM | Ders | 2 | 3 | 4,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Posta, kargo, lojistik ve tedarik zinciri süreçlerinde gönderilerin kabulünden nihai teslimatına kadar geçen ayrım, sevk ve dağıtım aşamalarının teorik ve pratik esaslarını öğretmek; modern otomasyon sistemleri, rota planlaması ve operasyonel verimlilik tekniklerini kazandırmaktır.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Öğr. Gör. Serkan GÜR
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Lojistik ve posta zincirinde ayrım, sevk ve dağıtım aşamalarının operasyonel mantığını açıklar. |
| 2 | Barkod, karekod ve RFID teknolojilerini kullanarak gönderilerin ayrım merkezlerindeki akışını analiz eder. |
| 3 | Gönderilerin türüne, hacmine ve teslimat süresine göre optimal sevk/rotalama planı hazırlar. |
| 4 | Barkodlu ve kayıtsız gönderilerin cihet (dağıtım bölgesi) bazında ayrımını ve zimmet süreçlerini yürütür. |
| 5 | Teslim edilemeyen veya sorunlu gönderilerin (iade, kayıp, hasar) yasal ve operasyonel prosedürlerini uygular. |
| 6 | Otomatik ayrım sistemleri (sorter/ayrıcı makineler) ve akıllı dağıtım çözümlerini (otomatlar, e-ticaret lojistiği) değerlendirir. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
YOK
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
YOK
Dersin İçeriği
Ayrım Süreçleri: Gönderi türleri (kayıtlı, kayıtsız, posta kargosu, VIP/ekspres), toplama ve aktarma merkezlerinin (HUB) mimarisi, manuel ve otomatik ayrım sistemleri (sorter/ayrıcı makineler, OCR, RFID, barkod teknolojileri), posta kodları, cihet tanımlamaları ve otomatik rota dizilim ilkeleri, Sevk Süreçleri: Hat yönetimi, taşıma türlerine (karayolu, havayolu, demiryolu) göre araç ve kapasite planlaması, sevk zamanlamaları, zimmetleşme, konteyner/torba kapatma, mühürleme ve güvenlik/gümrük prosedürleri, Dağıtım Süreçleri: Dağıtım merkezlerinin (PDM/Şube) işleyişi, cihet bazlı dağıtım planlaması, adrese/toplu dağıtım yöntemleri, son kilometre (last-mile) ve alternatif teslimat çözümleri (akıllı kilitli dolaplar, randevulu teslimat), el terminalleri (PDA) ve dijital imza kullanımı, Sorunlu Gönderi ve Kalite Yönetimi: Teslim edilemeyen gönderilerin takibi, adres yetersizliği, iade/zayi prosedürleri, tazmin yönetimi, ilk seferde teslimat oranı (FTD) ve anahtar performans göstergeleri (KPI)
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş ve Temel Kavramlar: Lojistik, posta ve kargo zincirinde kabul sonrası süreçler (Ayrım, Sevk, Dağıtım kavramları). | ||
| 2 | Gönderi Türleri ve Sınıflandırma: Kayıtlı/kayıtsız gönderiler, posta kargosu, VIP/ekspres gönderiler ve işleme standartları. | ||
| 3 | Ayrım Merkezleri Yapısı ve İşleyişi: Toplama ve aktarma merkezleri (HUB) mimarisi, kabul/giriş birimleri ve iç akış. | ||
| 4 | Ayrım Teknolojileri ve Sistemleri: Manuel ayrım vs. Otomatik ayrım sistemleri (Sorter, Barkod/RFID okuyucular, Optik Karakter Okuma - OCR). | ||
| 5 | Cihet ve Kodlama Sistemleri: Posta kodları, cihet tanımlamaları, adres standartları ve otomatik rota dizilim ilkeleri. | ||
| 6 | Sevk ve Transfer Planlaması: Hat yönetimi, araç kapasite planlaması, sevk zamanlaması ve taşıma türleri (Karayolu, Havayolu, Demiryolu). | ||
| 7 | Sevk Operasyonları ve Güvenlik: Zimmetleşme, konteyner/torba kapatma, mühürleme ve gümrük/güvenlik prosedürleri. | ||
| 8 | ARA SINAV | ||
| 9 | Dağıtım Alanı ve Dağıtım Merkezleri: Dağıtım merkezlerinin (PDM/Şube) işleyişi, cihet hazırlığı ve zimmet alma. | ||
| 10 | Dağıtım Yöntemleri ve Rotalama: Adrese dağıtım, toplu dağıtım, dağıtım rotası belirleme ve zaman yönetimi. | ||
| 11 | Alternatif ve Akıllı Dağıtım Sistemleri: Kilitli teslimat dolapları (PUDO), şubeden teslim, randevulu teslimat ve son kilometre (Last-Mile) çözümleri. | ||
| 12 | Dağıtım Esnasında Bilgi Yönetimi ve Takip: El terminalleri (PDA), dijital imza, GPS takibi ve anlık durum güncellemeleri. | ||
| 13 | Sorunlu Gönderi Yönetimi: Teslim edilemeyen gönderiler, adres yetersizliği, iade süreçleri, tazmin ve kayıp/hasar yönetimi. | ||
| 14 | Kalite, Performans ve Verimlilik Standartları: İlk seferde teslimat oranı (FTD), teslim süreleri, müşteri memnuniyeti ve KPI analizi. | ||
| 15 | Genel Değerlendirme ve Sektörel Uygulama İncelemeleri: Örnek vakalar ve saha uygulamalarının değerlendirilmesi. | ||
| 16 | FİNAL SINAVI |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
PTT Mevzuatı ve Posta Kanunu (6475 Sayılı Posta Hizmetleri Kanunu ve İlgili Yönetmelikler). Lojistikte Depo ve Dağıtım Merkezleri Yönetimi - Sektörel Yayınlar / Ders Kitapları. Lojistikte Depo ve Dağıtım Merkezi Yönetimi, Prof. Dr. Mehmet TANYAŞ.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
YOK
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
YOK
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 7 | 4 | 28 |
| Derse Katılım | 14 | 4 | 56 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 7 | 4 | 28 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 1 | 1 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 114 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | PÇ 16 | PÇ 17 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 5 | 3 | 5 | 4 | 5 | 4 | 5 | 4 | 3 | 4 | 4 | 5 | 4 | 4 | ||
| ÖÇ 2 | 4 | 4 | 4 | 4 | 3 | 5 | 4 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | ||||
| ÖÇ 3 | 3 | 4 | 4 | 3 | 5 | 4 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 | 4 | ||||
| ÖÇ 4 | 4 | 5 | 4 | 3 | 5 | 5 | 5 | 5 | 4 | 4 | |||||||
| ÖÇ 5 | 5 | 5 | 3 | 5 | 4 | 4 | 5 | 4 | |||||||||
| ÖÇ 6 | 4 | 4 | 5 | 4 | 3 | 4 | 4 | 4 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek