GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
SGP-109 TEMEL HUKUK Ders 1 1 3,00

Dersin Seviyesi

Önlisans

Dersin Sunulduğu Dil

Türkçe

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, öğrencilere hukuk biliminin temel kavramlarını, hukukun kaynaklarını, hukuk dallarını ve hukuk düzeninin işleyişini tanıtmaktır. Öğrencilerin hak ve yükümlülükler konusundaki farkındalıklarını artırmak, adalet, eşitlik ve hukuk devleti ilkelerini kavramalarını sağlamak hedeflenmektedir. Böylece öğrencilerin farklı disiplinlerde edindikleri bilgi ve becerilere hukuksal bakış açısı kazandırmaları amaçlanmaktadır.

Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri

Dr. Öğr. Üyesi M. Ramazan DEMİRCİ

Öğrenme Çıktıları

1 Hukukun temel kavramlarını ve işlevlerini açıklar.
2 Hukukun kaynaklarını ve hukuk dallarını ayırt eder.
3 Adalet, eşitlik ve hukuk devleti ilkelerini değerlendirir.
4 Güncel olayları temel hukuk bilgisi çerçevesinde analiz edebilir.

Öğrenim Türü

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

Yok

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Dersin İçeriği

Hukukun tanımı ve işlevi; hukuk ile ahlak, din ve örf-adet kuralları arasındaki farklar; hukukun kaynakları; yazılı ve yazısız hukuk ayrımı; kamu hukuku ve özel hukuk ayrımı; hukuk dalları; temel hukuk kurumları; temel hak ve özgürlükler; hukuk devleti ve adalet kavramı; yargı organlarının yapısı ve işleyişi.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuvar
1 Toplumsal Düzen Kuralları ve Yaptırım Türleri Toplumsal yaşamı düzenleyen kuralların türleri: ahlak kuralları, din kuralları, örf ve adet kuralları ile hukuk kuralları. Bu kuralların toplumsal düzen üzerindeki işlevleri ve farklı yaptırım biçimleri (ahlaki yaptırımlar, dini yaptırımlar, sosyal yaptırımlar, hukuki yaptırımlar) üzerine değerlendirmeler.
2 Hukukun Kaynakları, Boşluk Türleri, Hukukun Anlamları Hukukun yazılı ve yazısız kaynakları; kanun, tüzük, yönetmelik ve örf-adet hukuku. Hukukta ortaya çıkan boşluk türleri (kanun boşluğu, hukuk boşluğu) ve bunların giderilme yolları. Hukukun farklı anlamları (pozitif hukuk, doğal hukuk, ideal hukuk anlayışları) üzerine değerlendirmeler.
3 Hukukun Dalları, Ceza Hukuku, Medeni Hukuk Hukukun kamu hukuku ve özel hukuk olarak iki ana dala ayrılması. Ceza hukukunun temel kavramları, suç ve cezanın tanımı, toplumsal düzeni koruma işlevi. Medeni hukukun kapsamı, kişiler hukuku, aile hukuku, miras hukuku ve eşya hukuku gibi alt dalları.
4 Kişiler Hukuku, Fiil Ehliyeti, Hısımlık Kişiler hukukunun kapsamı ve gerçek kişiler – tüzel kişiler ayrımı. Fiil ehliyeti kavramı, ehliyet türleri ve hukuki işlem yapabilme şartları. Kan hısımlığı ve kayın hısımlığı türleri ile bunların medeni hukuk içerisindeki yeri.
5 Anayasa Türleri, Devlet Türleri Anayasanın tanımı, yazılı ve yazısız anayasa ayrımı, sert ve yumuşak anayasa türleri. Devletin tanımı ve unsurları; monarşi, cumhuriyet, üniter devlet, federal devlet gibi farklı devlet türleri ve bunların temel özellikleri.
6 Türk Hukukunda Tarihsel Süreç, Kanun-i Esasi, 1921 Anayasası, 1961 Anayasası Türk hukuk sisteminin tarihsel gelişimi; Osmanlı döneminde modern anlamda ilk anayasa olan Kanun-i Esasi’nin kabulü ve temel özellikleri. 1921 Anayasası’nın milli mücadele dönemi koşulları içerisindeki rolü ve esnek yapısı. 1961 Anayasası’nın demokratikleşme sürecine getirdiği yenilikler, güçler ayrılığı anlayışı ve temel hak ve özgürlüklerin genişletilmesi.
7 1982 Anayasası, Demokratik ve Laik Devlet, Hukuk Devleti ve Sosyal Devlet 1982 Anayasası’nın kabul süreci, temel özellikleri ve önceki anayasalarla karşılaştırılması. Demokratik devlet ilkesinin anlamı, laiklik ilkesinin Türk hukuk düzenindeki yeri. Hukuk devleti anlayışı çerçevesinde yargı bağımsızlığı ve temel hakların güvence altına alınması. Sosyal devlet kavramı, sosyal adalet ve refahı sağlamadaki rolü.
8 Ara Sınav
9 Temel Hak ve Hürriyetler, Kişi Hak ve Hürriyetleri, Siyasi Hak ve Ödevler Temel hak ve hürriyetlerin tanımı, kapsamı ve anayasal güvence altına alınması. Kişi hak ve hürriyetleri kapsamında yaşama hakkı, kişi dokunulmazlığı, din ve vicdan özgürlüğü gibi hakların değerlendirilmesi. Siyasi hak ve ödevler çerçevesinde seçme ve seçilme hakkı, siyasi parti kurma özgürlüğü, kamu hizmetine girme hakkı ve vatandaşların anayasal yükümlülükleri.
10 Yasamaya Giriş, Milletvekili Kavramı, Seçim Kavramı, TBMM’nin Görevleri, Kanun Yapma ve Anayasa Değişikliği Yasama organının yapısı ve işlevi. Milletvekili kavramı, seçilme şartları ve temsil görevi. Seçim kavramı, seçim sistemleri ve demokratik temsildeki önemi. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin temel görev ve yetkileri. Kanun yapma süreci, anayasa değişikliklerinin usulleri ve sınırları.
11 TBMM’nin Bilgi Edinme ve Denetim Yolları, Meclisin Yapısı Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi ile birlikte TBMM’nin bilgi edinme ve denetim yolları; yazılı soru, genel görüşme, meclis araştırması ve meclis soruşturması ile sınırlandırılmıştır. Milletvekilleri bakanlara yazılı soru yöneltebilir; genel görüşme ve meclis araştırması yoluyla güncel meseleleri inceleyebilir; meclis soruşturması ile Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların Yüce Divan’a sevk edilmesine karar verilebilir. Ayrıca Meclisin organları, ihtisas komisyonları ve siyasi parti grupları yapısal olarak denetim fonksiyonunu destekler.
12 Yürütme, Cumhurbaşkanlığı Seçilme Yeterliliği, Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı, Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar, Cumhurbaşkanının Görevleri Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi çerçevesinde yürütme organının yapısı. Cumhurbaşkanının seçilme yeterliliği, görev süresi ve seçim usulleri. Cumhurbaşkanlığı teşkilatının yapısı ve işleyişi. Cumhurbaşkanı yardımcılarının ve bakanların atanması, görev ve sorumlulukları. Cumhurbaşkanının yürütme alanındaki yetki ve görevleri; devletin başı sıfatıyla temsil, yürütme organını yönetme, kararname çıkarma, üst kademe kamu yöneticilerini atama, veto yetkisi, seçimlerin yenilenmesi ve olağanüstü hâl ilanı gibi anayasal görevler.
13 Yargı, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Yargı erkinin bağımsızlığı ve tarafsızlığı ilkesi. Yargı teşkilatının yapısı ve görevleri. Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay gibi yüksek yargı organlarının konumu. Hâkimler ve Savcılar Kurulu’nun oluşumu, üyelerinin seçilme usulü, görev ve yetkileri; hâkim ve savcıların mesleğe kabulü, atanması, disiplin işlemleri ve yargı bağımsızlığını güvence altındaki rolü.
14 Anayasa Mahkemesi, Yüce Divan Olarak Görevleri, Soyut ve Somut Norm Denetimi Anayasa Mahkemesi’nin kuruluşu, yapısı ve görevleri. Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar ve yüksek yargı mensuplarının Yüce Divan sıfatıyla yargılanması. Anayasa yargısında norm denetimi türleri: soyut norm denetimi (iptal davası) ve somut norm denetimi (itiraz yolu) usulleri.
15 İdari Yargı ve Danıştay İdari yargının kapsamı, amacı ve diğer yargı kollarından farkı. İdarenin eylem ve işlemlerinin hukuka uygunluğunu denetleyen yargı mekanizmaları. Danıştay’ın kuruluşu, yapısı ve görevleri; ilk derece ve temyiz mahkemesi olarak işlevi. İdari yargının bireylerin temel hak ve özgürlüklerini korumadaki rolü.
16 Final Sınavı

Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar

Dersin hocası tarafından hazırlanan ders notları. Dersin hocası tarafından sağlanacak ek materyaller.

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Ders, öğretim elemanı tarafından anlatım yöntemiyle yürütülecek; güncel hayattan örneklerle kavramların daha anlaşılır hale getirilmesi sağlanacaktır. Ayrıca her dersin içeriği öğrencilerle soru-cevap ve tartışma yöntemiyle desteklenecektir. Öğretim Yöntemleri: Anlatım, Tartışma, Soru-Cevap

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

Yok

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 1 1
Final Sınavı 1 1 1
Bütünleme Sınavı 1 1 1
Derse Katılım 14 2 28
Tartışma 5 2 10
Soru-Yanıt 14 1 14
Bireysel Çalışma 14 2 28
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 1 3 3
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 1 5 5
Toplam İş Yükü (saat) 91

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

PÇ 1 PÇ 2 PÇ 3 PÇ 4 PÇ 5 PÇ 6 PÇ 7 PÇ 8 PÇ 9 PÇ 10 PÇ 11 PÇ 12 PÇ 13 PÇ 14 PÇ 15 PÇ 16 PÇ 17 PÇ 18 PÇ 19 PÇ 20 PÇ 21 PÇ 22 PÇ 23 PÇ 24 PÇ 25
ÖÇ 1 5
ÖÇ 2 5
ÖÇ 3 4 5
ÖÇ 4 5
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek