GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| MR-130 | SİNEMA VE MİMARLIK | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 1 | 2,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Seçilen filmler üzerinden hem mimarlığın hem de sinemanın ana bileşenleri olan `zaman` ve `mekân` kavramlarının incelenmesi, öğrencinin sinema-mekân ve mimarlık etkileşimini kavraması amaçlanmaktadır. Mimarlık ve sinema arasındaki ilişkiler dersin içeriğini oluşturan temalar üzerinden farklı ölçeklerde tartışılacaktır. Ders ayrıca, sinemanın, mimarlığın ve kentin gelişimindeki eşikleri dönemlerin ruhu ve felsefi/düşünsel kırılma noktaları üzerinden eleştirel bir bakış açısıyla ele almayı, sinema sanatı ve ürünlerinin sosyal boyutlarının kavranabilmesini hedeflemektedir.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Gamzehan BİNİCİ
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Öğrenci sinema ve mimarlık etkileşimini kavrar. |
| 2 | Mimarlık ve sinema ile ilişkili olarak zaman ve mekân kavramlarının dönüşümünü tartışabilir. |
| 3 | Sinema sanatı ve ürünlerinin sosyal boyutlarının kavranabilmesi ve tartışılabilmesi. |
| 4 | Eleştirel ve açık düşünebilme becerisinin kazanılabilmesi. |
| 5 | Farklı bir görsel ve sözlü ifade aracı olarak filmin kullanılabilmesi. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Bu dersin ön koşulu ya da eş koşulu bulunmamaktadır.
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
_
Dersin İçeriği
Ders kapsamında, her hafta farklı temalar ve seçilen filmler üzerinden eleştirel mimari/mekânsal okumalar ve tartışmalar yapılacaktır. Bu bağlamda ele alınacak temalar arasında, mekân-zamansallık, modernitenin eleştirisi, banliyö hayatı, kapitalist mekan, ütopya-distopyalar sayılabilir.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Dersin İçeriği ve Amacının Verilmesi, Ders Programı ve Uygulama Yöntemleri ile Değerlendirme Kriterlerinin Öğrenciye Bildirilmesi. | ||
| 2 | Film Nasıl Okunur? Sinema-Mekân ve Mimarlık Etkileşiminin Açıklanması. | ||
| 3 | Film Nasıl Okunur? İç Mekan ve Sınırlar Kadraj Bakış Pencere Kapı Duvar Eşik Mahremiyet Görme/görülme Dünya: Rear Window (1954) – Alfred Hitchcock Türkiye: Vesikalı Yarim (1969) – Ömer Lütfi Akad | Öğrenciler bir film karesini basit bir çizimle yeniden kurar. Çizimde: kamera, karakter, pencere, kapı, duvar gösterilir. | |
| 4 | KAMERA, KADRAJ VE MİMARİ PERSPEKTİF Ana kavramlar Perspektif Ölçek Derinlik Simetri Kompozisyon Kamera hareketi Mimari ritim Film Dünya: Playtime (1967) – Jacques Tati Türkiye: Uzak (2002) – Nuri Bilge Ceylan | Bir sahnede: Kamera → karakter → mekân ilişkisi şematik olarak gösterilir. | |
| 5 | KONUT, EV VE TOPLUMSAL SINIF Kavramlar Konut Apartman Bodrum Çatı Merdiven Kat Dikeylik Sosyal sınıf Film Dünya: Parasite (2019) – Bong Joon-ho Türkiye: Kapıcılar Kralı (1976) – Zeki Ökten | ||
| 6 | KENT, MODERNLEŞME VE DÖNÜŞÜM Film Dünya: Modern Times (1936) – Charlie Chaplin Türkiye: Ah Güzel İstanbul (1966) – Atıf Yılmaz Kavramlar Modernleşme Sanayileşme Kentleşme Sokak Meydan Kamusal alan Trafik Kent kimliği | Saha görevi Öğrenciden yaşadığı kentte: “eski yapı + yeni yapı” karşılaştırması yapması istenir. Fotoğraf çekmeleri ve iki yapıyı karşılaştırmaları önerilir. | |
| 7 | TARİHÎ ÇEVRE, MİRAS VE BELLEK Film Dünya: Roma (2018) – Alfonso Cuarón Türkiye: Selvi Boylum Al Yazmalım (1977) Kavramlar Tarihî çevre Kültürel miras Bellek Aidiyet Gündelik hayat Yer duygusu | Öğrenciler yaşadıkları kentten bir yapı seçer. Şunları araştırır: Yapı ne zaman yapılmış? Ne amaçla yapılmış? Bugünkü işlevi ne? İnsanlar için anlamı ne? | |
| 8 | Ara Sınav | ||
| 9 | IŞIK, RENK, MALZEME VE ATMOSFER Film Dünya: The Shining (1980) – Stanley Kubrick Türkiye: Kış Uykusu (2014) – Nuri Bilge Ceylan Kavramlar Atmosfer Işık Gölge Renk Doku Malzeme Sessizlik | ||
| 10 | TARİHÎ YAPI VE YENİDEN İŞLEVLENDİRME Film Dünya: The Grand Budapest Hotel (2014) – Wes Anderson Türkiye: Kış Uykusu (2014) – Nuri Bilge Ceylan Kavramlar Yeniden işlevlendirme Özgün işlev Yeni işlev Yapısal dönüşüm Koruma Kullanma Kimlik | Öğrenciler bir tarihî yapı seçer. Yeni işlev önerir: Eski işlev → Yeni işlev | |
| 11 | ÜTOPYA, DİSTOPYA VE GELECEK KENTİ Film Dünya: Blade Runner (1982) – Ridley Scott Türkiye: Abluka (2015) – Emin Alper Kavramlar Ütopya Distopya Gözetim Güvenlik Teknoloji Kent kontrolü Yabancılaşma | ||
| 12 | MEKÂN, SINIF VE İKTİDAR Film Dünya: Parasite (2019) Türkiye: Tepenin Ardı (2012) – Emin Alper Ana kavramlar Mekânsal hiyerarşi Mülkiyet Sınır Özel alan Kamusal alan Güvenlik Dışlanma | Öğrenciler bir yapıdaki: kapı, duvar, merdiven, çit, pencere gibi elemanlardan birini seçerek “mekânsal sınır” kavramını açıklar. | |
| 13 | HARABE, YIKIM VE TERK EDİLMİŞ MEKÂN Film Dünya: Stalker (1979) – Andrei Tarkovsky Türkiye: Kaygı (2017) – Ceylan Özgün Özçelik Kavramlar Harabe Yıkıntı Terk edilmiş yapı Endüstri mirası Kayıp mekân Travma Bellek | ||
| 14 | MEKÂN, BELLEK VE NOSTALJİ Film Dünya: Nostalghia (1983) – Andrei Tarkovsky Türkiye: Bir Zamanlar Anadolu (2011) – Nuri Bilge Ceylan Kavramlar Bellek Nostalji Yer Hatırlama Kolektif bellek Kişisel bellek Peyzaj | ||
| 15 | Sunumlar ve Eleştiriler. | ||
| 16 | Final Sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Sinemada Mimarlık (Yayıma Hazırlayanlar: Hikmet Temel Akarsu, Nevnihal Erdoğan, Türkiz Özbursalı / YEM Yayın SİNEMA VE MİMARLIK, Celal Abdi Güzer, der. (Ankara: Fol Yayınları, 2023, 311 p.), ISBN: 978-625-8242-94-2 SİNEMA VE MİMARLIK ETKİLEŞİMİNDE FRANK LLOYD WRIGHT YAPILARININ İNCELENMESİ, FBU-DAE, 2026 (1): 1-12, DOI: 10.59732/dae.1811490, Aysel KOLÇAK KAVASOĞULLARI* Merve GÜLER** Öğr. Elemanı Ders Notları
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
YOK
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 7 | 2 | 14 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 7 | 2 | 14 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 60 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | PÇ 16 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 1 | 1 | 5 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 3 | 1 |
| ÖÇ 2 | 3 | 1 | 1 | 5 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 |
| ÖÇ 3 | 3 | 1 | 1 | 5 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 3 | 1 |
| ÖÇ 4 | 3 | 1 | 1 | 5 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 3 | 1 |
| ÖÇ 5 | 3 | 1 | 1 | 5 | 3 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 3 | 1 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek