GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| RTVP-102 | GÖRÜNTÜ ESTETİĞİ | Ders | 1 | 2 | 4,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Sinema -televizyon alanında görsel estetik ile ilgili yeterlikleri kazandırmaktır.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Gamzehan BİNİCİ
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Program/Film türüne ve içeriğine uygun kompozisyonu seçmek ve uygulamak. |
| 2 | Sinema-Televizyonda Alan derinliği, ilgi merkezi, kamera konumu, açısı ve hareketlerinin görsel estetiğe katkısını anlamak ve uygulamak. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Görüntü düzenleme/kompoziyon nedir, işlevleri nelerdir; Kamera Konumlandırması; Kamera Açıları; Kamera Hareketleri; Çekim Ölçekleri ve Kuralları; Çerçeveleme Kuralları; Görsel Etkiyi Arttırma Yöntemleri; İlgi Merkezi Oluşturma yöntemleri; Alan Derinliği Oluşturma Yöntemleri.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Görüntü Düzenlemesi Nedir, İşlevleri Nelerdir? Kameralar Arasında Geçiş, Kesintisizlik. | Fotoğraf/Film sahnelerinden örneklerin incelenmesi. Altın Oran ve İlgi Merkezini içeren fotoğraf çekimi. | |
| 2 | İzleyici Üzerinde Etkiler, Kesintisizlik ve Aks Kuralı | Duygu odaklı çekimler (sevinç, korku vb.) ve benzer çekimler arası geçiş egzersizi. | |
| 3 | Kamera Açısı Tipleri (Nesnel, Öznel, Bakış Açısı) | Bir sahnenin öznel ve nesnel çekimlerinin yapılarak karşılaştırılması. | |
| 4 | Kamera Hareketleri • Pan (yatay kaydırma) ve Tilt (dikey kaydırma) • Dolly (ileri-geri hareket) ve Truck (yan hareket) • Zoom ve dolly zoom (Vertigo efekti) farkı • Crane / Jib hareketleri • Handheld (elde çekim) ve steadicam kullanımı • Drone hareketleri: yüksek, reveal, orbit | Her öğrenci veya grup, farklı kamera hareketlerini içeren bir 'hareket kataloğu' videosu çeker. Her hareket 5-10 saniye, açıklama metni üst yazı olarak eklenir. | |
| 5 | Çekim Ölçekleri ve Kuralları Detay, Orta ve büyük ölçekli planlar ve kullanım alanları. | İki kişilik bir diyalog sahnesi planlanır ve her çekim ölçeğinden en az bir kez çekilir. 180 derece kuralına dikkat edilerek kurgu için materyal hazırlanır. | |
| 6 | Çerçeveleme Kuralları • Üçler kuralı (Rule of Thirds) ve ızgara kullanımı • Altın oran (Golden Ratio) ve Fibonacci sarmalı • Baş boşluğu (Headroom) ve yön boşluğu (Lead Room) • Simetri ve asimetri kullanımı • Çerçeve içinde çerçeve (Frame within frame) • Kural ihlalinin bilinçli kullanımı | Her öğrenci üçler kuralı, altın oran, simetri ve çerçeve içinde çerçeve tekniklerinden birer fotoğraf çeker. Toplam 4 fotoğraf dijital olarak ızgara overlay ile sunulur. | |
| 7 | Görsel Etkiyi Arttırma Yöntemleri - I Renk teorisi: tamamlayıcı, analog, split-complementary paletler • Kontrast türleri: tonal, renksel, boyutsal • Işık ve gölge yönetimi: yönlü ışık, yumuşak/sert ışık • Negatif alan (negative space) kullanımı • Doku, desen ve tekrar (repetition) elemanları | Her öğrenci aynı mekanı 3 farklı ışık koşulunda (sabah, öğle, akşam veya farklı renk sıcaklıkları) fotoğraflar. Renk ve ışığın atmosfere etkisi karşılaştırmalı olarak incelenir. | |
| 8 | Ara sınav | ||
| 9 | Görsel Etkiyi Arttırma Yöntemleri II • Yönlendirici çizgiler (leading lines): doğal ve yapay • Ritim ve tekrar: görsel akış yaratma • Katmanlama: ön plan, orta plan, arka plan • Görsel ağırlık ve denge: simetrik/asimetrik denge • Hareket hissi: motion blur, akış | Kentsel fotoğrafçılık alıştırması: mimari veya sokak ortamında yönlendirici çizgiler ve katmanlama tekniklerini kullanan en az 5 fotoğraf. Fotoğraflar üzerinde çizgi analizi yapılır. | |
| 10 | İlgi Merkezi Oluşturma Yöntemleri İzolasyon: özneyi arka plandan ayırma • Tonal ve renksel kontrast ile vurgulama • Boyut ve ölçek farklılığı • Yerleştirme: merkez vs. kural noktaları • Çevresel bağlam ve özne ilişkisi | Portre çekimi atölyesi: Aynı kişi, 5 farklı ilgi merkezi tekniğiyle çekilir (izolasyon, kontrast, ölçek, yerleştirme, çevresel). Her tekniğin etkisi sınıfta tartışılır. | |
| 11 | İlgi Merkezi Oluşturma Yöntemleri • Işık ile ilgi merkezi: spot, vignette, chiaroscuro • Bakış yolları (eye path) ve görsel hiyerarşi • Keskinlik ve bulanıklık yönetimi ile odaklama • Post-prodüksiyonda yönlendirme: kırpma, ton düzeltme, masking • Renk noktalama (color accent) tekniği | Bir ürün fotoğrafı veya still life (natürmort) çekimi: sadece ışık kullanarak ilgi merkezi oluşturulur. Çekim öncesi ışık şeması çizilir, çekim sonrası karşılaştırma yapılır. | |
| 12 | Alan Derinliği Oluşturma Yöntemleri I • Alan derinliği (Depth of Field - DoF) nedir? • Diyafram (f-stop) ve DoF ilişkisi • Odak uzaklığı (focal length) ve DoF ilişkisi • Özne-kamera ve özne-arka plan mesafesi • Bokeh: tanımı, kalitesi ve yaratıcı kullanımı • Hiperfokal mesafe kavramı | DoF deney seti: Sabit mesafede farklı f-stop değerleriyle (f/1.8, f/4, f/8, f/16) aynı sahne çekilir. Sonra sabit f-stop ile mesafe değiştirilerek etki gözlemlenir. Tablo oluşturulur. | |
| 13 | Alan Derinliği Oluşturma Yöntemleri II • Atmosferik perspektif (hava derinliği) • Katmanlama ile algısal derinlik yaratma • Tilt-shift mercek etkisi ve minyatür görünüm • Renk ve kontrast ile derinlik hissi • Video için rack focus (odak değiştirme) tekniği • Derinlik ve anlatı: ne zaman sığ, ne zaman derin DoF? | Manzara veya cityscape çekimi: atmosferik perspektif ve katmanlama ile derinlik hissi yaratılan bir fotoğraf serisi. Ön plan, orta plan ve arka plan bilinçli kurgulanır. | |
| 14 | Entegrasyon Haftası • Konsept geliştirme: hikaye, tema, mesaj belirleme • Shot list ve storyboard hazırlama • Teknik planlama: açı, hareket, ölçek, DoF, çerçeveleme • Çekim ve post-prodüksiyon iş akışı | Mini proje: Bir konsept (örn. 'yalnızlık', 'hız', 'denge') etrafında 8-10 fotoğraflık veya 60-90 saniyelik video proje hazırlanır. | |
| 15 | Yarıyıl sonu sınavı • Final projesi sunumları (her öğrenci 5-7 dakika) • Teknik ve estetik tercih savunusu • Jüri / akran geri bildirimi • Dönem değerlendirmesi ve öz yansıma • İleri öğrenim yolları ve kaynaklar | Final projesi: Serbest tema, 15-20 fotoğraf veya 3-5 dakikalık video. Proje açıklama metni (konsept notu) zorunludur. Sunum sınıf önünde yapılır. Final projesi (% 60) + konsept notu (% 20) + sunum (% 20) |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Bir Film Nasıl Okunur, James Monaco, Alfa YAyınları Film Dilinin Grameri 1-2-3 ES YAYINLARI Daniel Arijon Görüntü Estetiği, Levend Kılıç, Kavram Yayınları Televizyonda Kameramanlık Nadi KAFALI, Ümit Yay. Bir Film Çekmek ve Masaüstü Filmciliğe Giriş BETA BASIM YAYIM Dr. Mehmet Arslantepe
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Ders içeriği çerçevesinde çekim ve kompozisyon uygulamaları, sahne çözümlemeleri, araştırma ve sunum etkinlikleri.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 50 |
| Uygulama/Pratik | 10 | 50 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 50 |
| Proje Sunma | 1 | 50 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Uygulama/Pratik | 10 | 2 | 20 |
| Proje Hazırlama | 1 | 10 | 10 |
| Bireysel Çalışma | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 3 | 3 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 3 | 3 |
| Ev Ödevi | 14 | 2 | 28 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 122 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | PÇ 16 | PÇ 17 | PÇ 18 | PÇ 19 | PÇ 20 | PÇ 21 | PÇ 22 | PÇ 23 | PÇ 24 | PÇ 25 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 4 | 3 | 5 | 2 | 3 | 3 | 3 | 2 | 3 | 3 | 3 | |||||||||||||
| ÖÇ 2 | 3 | 4 | 3 | 5 | 2 | 3 | 3 | 3 | 2 | 3 | 3 | 3 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek