GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| RTVP-136 | KISA FİLM YAPIMI | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 2 | 2,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Kısa film yapım unsurlarını tanıtmak. Kısa filmde senaryo yazımı, sinopsis hazırlama, çekim, kurgu yöntemlerini kullanarak konulu, belgesel ya da deneysel türde film yapmak.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Gamzehan BİNİCİ
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Kısa film ile uzun metraj film arasındaki farklar öğrenilir ve kısa film yapımına dair temel teknikler kavranır. |
| 2 | Senaryo yazımı ile film çekimi arasındaki ilişkiyi kurar ve basit senaryolar yazabilir. |
| 3 | Kurmaca, deneysel ya da belgesel türlerde film çekebilir. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Kısa Film Nedir, Uzun Metrajdan farkları nelerdir, Kısa Filmde Senaryo, Karakter, Diyalog, Atmosfer, Anlatı Yapıları, Senaryoda Uyarlama.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | • Kısa filmin uluslararası tanımları (AMPAS, Cannes, İFSAK ölçütleri) • Kısa film tarihinin kilometre taşları: Lumière'den günümüze • Kısa film türleri: kurmaca, belgesel, deneysel, animasyon • Kısa filmin sanat ve endüstri içindeki konumu • Türkiye'de kısa film tarihi ve güncel ekosistemi | ||
| 2 | Kısa Filmin Özellikleri • Süre kısıtlaması ve anlatısal ekonomi: 'az çoktur' ilkesi • Tek fikir, tek an, tek karakter yaklaşımı • Kısa filmde açık uç (open ending) ve belirsizlik kullanımı • Görsel anlatı ağırlığı: diyaloğa karşı aksiyonun rolü | İzleme Önerileri Stutterer – Benjamin Cleary, 2015 (12 dk) | Tek karakter, iç dünya, minimal diyalog • The Black Hole – Phil & Olly, 2008 (2 dk) | Tek mekan, tek fikir, mükemmel yapı • Boogaloo and Graham – Michael Lennox, 2014 (14 dk) | Sıradan anda evrensel tema | |
| 3 | Kısa Filmin Uzun metrajdan farkı • Üç perde yapısı: uzun metraj vs. kısa filmde uyarlanması • Karakter gelişimi: dönüşüm arklarının süreye göre farklılaşması • Dünya kurma (world-building) ekonomisi • Kısa filmde in medias res ve gösterim / anlatım dengesi • Prodüksiyon ölçeği: bütçe, ekip boyutu, çekim gün sayısı • Dağıtım ve izleyici: sinema salonu vs. festival vs. dijital platform | İzleme Önerileri Wasp – Andrea Arnold, 2003 (26 dk) | Oscar kısa film – uzun metraj dinamiklerine yakın örnek • Inception (seçme 10 dk) → Karşılaştırma: aynı açılış kısa filmde nasıl olurdu? • Parvaneh – Talkhon Hamzavi, 2013 (25 dk) | Tam anlamlı karakter yolculuğu | |
| 4 | Sahne, Plan ve Sekans • Plan (çekim): tanım, ölçek, kamera açısı, hareket • Sahne: dramatik birim olarak sahne, mekan-zaman birliği • Sekans: birden fazla sahneden oluşan anlatı birimi • Plan-sekans: kesintisiz çekimin dramatik gücü • Storyboard ve shot list: senaryo-görüntü çevirisi • Sahne geçişleri: kesme, dissolve, fade, match cut | İzleme Önerileri • Rope – Alfred Hitchcock, 1948 (seçme plan-sekanslar) | Kesintisiz çekim illüzyonu • Peel – Jane Campion, 1982 (9 dk) | Palme d'Or kısa – sahne ekonomisi • Two Distant Strangers – Travon Free, 2020 (32 dk) | Oscar – sekans yapısının döngüsel kullanımı | |
| 5 | Diyalog • Diyaloğun işlevleri: bilgi aktarımı, karakter ifadesi, çatışma • Subtext: söylenmeyenin gücü ve alt metin yazımı • Gerçekçi vs. stilize diyalog: Pinter, Tarantino, Linklater örnekleri • Kısa filmde diyalog ekonomisi: 'Show, don't tell' ilkesi • Sessizliğin diyalogu: sessiz anların senaryo notasyonu • Türkçe diyalog yazımında doğallık ve ağız özellikleri | ||
| 6 | Karakter/Kısa Fİlmde Karakter İnşaası ve Derinleştirme • Karakter vs. kişilik: dışsal davranış ve iç dünya • Karakter boyutları: fiziksel, psikolojik, sosyolojik • Kısa filmde karakter tanıtımı: ilk sahnede her şeyi kurma • İstek (want) ve ihtiyaç (need) ayrımı • Yuvarlak ve düz karakterler; kısa filmde kullanım stratejileri • Arketip ve stereotip: yaratıcı dönüşümler | • Fresh Guacamole – PES, 2012 (1,5 dk) | Karaktersiz ama 'kişilikli' nesneler • Shok – Jamie Donoughue, 2015 (22 dk) | Oscar – savaşta iki çocuk, karakter yolculuğu • Curfew – Shawn Christensen, 2012 (19 dk) | Oscar – kırık baba figürü, kompakt karakter ark | |
| 7 | Anlatı Yapıları • Klasik üç perde anlatısı ve kısa film uyarlaması • Non-lineer anlatı: geriye dönüş (flashback), ileri sıçrama (flash-forward) • Döngüsel anlatı, çerçeve anlatı, iç içe hikâye • Paralel kurgu ve çok iplikli anlatı • Anlatıcı sesi (voice-over): faydaları ve tehlikeleri • Deneysel anlatı: parçalı, soyut, çağrışımsal yapılar | İzleme Önerileri • Memento – Nolan, 2000 (seçme 20 dk) | Ters kronolojik anlatının ilkeleri • The Story of a Girl and a Boy – (vaka olarak inceleme) | Döngüsel yapı • The Neighbour's Window – Marshall Curry, 2019 (8 dk) | İç içe zaman katmanları | |
| 8 | Ara Sınavı. | ||
| 9 | Senaryo Yazım Aşamaları • Fikir üretme teknikleri: beyin fırtınası, küçük gözlemler, haber başlıkları • Logline yazımı: kimin, ne istediği, engeldir • Sinopsis (özet) ve treatment yazımı • Beat sheet: sahne çarpıcı noktalarının listelenmesi • Senaryo yapısının kağıda dökülmesi: index card yöntemi • İlk taslak (first draft) psikolojisi: mükemmeliyetçiliği aşmak | Final projeniz için: (1) logline, (2) 1 sayfalık sinopsis, (3) en az 15 kartlık beat sheet hazırlayın. İzleme Önerisi: • Soul – Pete Docter, 2020 (seçme 15 dk) | Mükemmel logline uygulaması • Screenwriting Masterclass: Charlie Kaufman (YouTube, 12 dk) | Taslak psikolojisi • Short Term 12 – Destin Daniel Cretton (kısa versiyon, 2008, 22 dk) | Uzun versiyona dönüşen kısa | |
| 10 | Senaryo Yazım Aşamaları II • Senaryo formatı: Final Draft / Celtx kuralları, sayfa başına 1 dakika • Aksiyon satırları yazımı: aktif ses, görsel odak • Sahne başlıkları (slug lines), geçiş notları • Revizyon stratejileri: yapısal revizyon, satır revizyonu • Tablo okuma (table read) ve çalışma kopyası • Eğitmen / dramaturg geri bildirimiyle çalışmak | Önceki hafta hazırladığınız çalışmayı 5-7 sayfalık bir senaryoya dönüştürün. İzleme Önerisi: • Whiplash (kısa, 2013) – Damien Chazelle'in kendi senaryosundan çektiği kısa versiyon (18 dk) • The Gunfighter – Eric Kissack, 2013 (9 dk) | Senaryo oyunculuğu: anlatıcı voice-over • Yerlan Abenov – Kazak kısa film (seçme) | Farklı kültürel anlatı dili | |
| 11 | Kısa Filmde Atmosfer • Atmosfer nedir? Duygu tonu (mood) ve anlatısal işlevi • Mekânın karakter gibi kullanımı: mise-en-scène unsurları • Renk, ışık ve atmosfer ilişkisi: soğuk/sıcak palet seçimleri • Müzik ve ses atmosferi: diegetic/non-diegetic ses katmanları • Hava durumu, mevsim ve doğal ışığın dramatik kullanımı • Atmosfer ve tür ilişkisi: korku, melankoli, nostalji, gerilim | Senaryonuzdan bir sahneyi seçin. Aynı sahnenin iki farklı atmosferle (örn. soğuk-klinical vs. sıcak-nostaljik) nasıl çekileceğini: renk paleti, ışık, ses ve mekan tercihleriyle kısa bir prodüksiyon tasarım notu olarak yazın. | |
| 12 | Senaryoda Uyarlama • Uyarlama türleri: sadık çeviri, yeniden yorumlama, özgürce esinlenme • Edebiyattan sinemaya: öykü, şiir, roman uyarlamaları • Haberi, fotoğrafı veya olayı sinemaya taşıma • Telif hakkı ve etik: uyarlamada yasal çerçeve • Uyarlamada kayıp ve kazanım: 'sinematik olmayan' unsurlar • Türkiye'de edebiyat–sinema ilişkisine örnekler | Kısa bir şiir ya da 1–2 sayfalık öykü seçin. Bu metni kısa filme nasıl uyarlayacağınızı açıklayan 1 sayfalık 'uyarlama niyeti' belgesi yazın: ne tutacaksınız, ne dönüştüreceksiniz ve neden? İzleme Önerisi: • The Tell-Tale Heart – UPA animasyonu, 1953 (8 dk) | Poe öyküsünden uyarlama • Metamorphosis – Kafka'dan çeşitli kısa uyarlamaların karşılaştırmalı incelemesi | |
| 13 | Senaryoda Uyarlama II • Kaynak metnin dramatik potansiyelini analiz etme • İç monoloğu dışsallaştırma: görsel eşdeğerleri bulma • Uyarlamada yeni karakterler ekleme veya birleştirme kararları • Anlatıcının sesi: kim anlatıyor sorusunun uyarlamada önemi • Dönem, mekan ve kültür değiştirme: güncelleme stratejileri • Alıntı ve referans: sinema tarihine göndermeler | İzleme Önerileri: • A Letter to Momo – seçme (anime – çocuk edebiyatından uyarlama süreci belgeseli) • No Country for Old Men – Cohen Bros, 2007 (ilk 15 dk) | McCarthy romanından uyarlama • Kısa Film: 'The Lunch Date' – Adam Davidson, 1990 (11 dk) | Bir anın uyarlanması | |
| 14 | • Senaryo analizi: okunabilir senaryoyu çekilebilir parçalara bölme • Shot list oluşturma: her sahne için optimal plan seçimi • Storyboard teknikleri: profesyonel ve DIY yaklaşımlar • Prodüksiyon tasarımı temelleri: mekân scouting, kostüm, dekor • Casting ve yönetmen notu (director's statement) • Çekim takvimi ve call sheet hazırlama | İzleme Önerileri: • Kurosawa'nın storyboard belgeseli (Criterion, 10 dk klip) | Tasarımın netliği • Parasite – Bong Joon-Ho set belgeseli (seçme 10 dk) | Prodüksiyon tasarımı • En Son Seçme Kısa Film: Fauve – Jérémy Comte, 2018 (17 dk) | Mekan = karakter | |
| 15 | Proje sunumu (Film Sunumu) düzenleme, | Final teslimi: (1) revizyonlu senaryo (5–8 sayfa), (2) yönetmen notu (yarım sayfa), (3) karakter biyografileri, (4) storyboard, (5) Sınıf gösterimi ve 10 dakikalık sözlü sunum. | |
| 16 | Final Sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Akyürek, Feridun (2004). Senaryo Yazarı Olmak. İstanbul: MediaCat Yayınları. Başol, Öktem (2010). Senaryo Kitabı: Senaryo Yazım Teknikleri ve Film Örnekleri. İstanbul: Pana Film. Cooper, Pat ve Ken Dancyger (2005). Kısa Film Yazmak. Çev.: Simten Gündeş. İstanbul: Es. Eisenstein, Sergei (2008) Kısa Film Senaryosu. Çev.: Osman Akınhay, İstanbul: Agora Kitaplığı. Korz, Michael (2011) Senaryoda Diyalog. Çev.: Gonca Gülbey. İstanbul: Altıkırkbeş Yayın. Mamet, David (2007). Film Yönetmek Üzerine. Çev.: Gülnur Güven. İstanbul: Hil Yayınları. Nash, Patrick (2013). Kısa Film Senaryosu Yazmak. Çev.: Barış Baysal. İstanbul: Kalkedon Yayınları. • Ümit Ünal – Senaryo Yazmak (Agora Kitaplığı) • Marcel Martin – Sinema Dili (Çitlembik Yayınları, 2005) Dijital Kaynaklar ve Platformlar • No Film School – nofilmschool.com (güncel sektör yazıları) • Simply Scripts – simplyscripts.com (ücretsiz senaryo arşivi) • Vimeo Staff Picks – vimeo.com/channels/staffpicks (seçkin kısa filmler) • FilmFreeway – filmfreeway.com (festival rehberi) • ScreenCraft Blog – screencraft.org (senaryo yazarları için makaleler) • Criterion Channel – kısa film ve yönetmen belgeselleri
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Ders Anlatımı; Kısa Film örnekleri izleyerek Senaryo, Anlatı, Karakter, Atmosfer açısından inceleme; Kısa Film projesi uygulaması.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 50 |
| Proje Tasarımı /Yönetimi | 1 | 50 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Proje Sunma | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Proje Sunma | 1 | 8 | 8 |
| Proje Tasarımı /Yönetimi | 1 | 8 | 8 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 60 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | PÇ 16 | PÇ 17 | PÇ 18 | PÇ 19 | PÇ 20 | PÇ 21 | PÇ 22 | PÇ 23 | PÇ 24 | PÇ 25 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 3 | 3 | 3 | 2 | 2 | |||||||||||||||||||
| ÖÇ 2 | 5 | 5 | 2 | 3 | 5 | 4 | 4 | 5 | 3 | 4 | |||||||||||||||
| ÖÇ 3 | 5 | 5 | 5 | 4 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 | 4 | 3 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek