GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| İKST-118 | EV TİPİ SOĞUTMA SİSTEMLERİ | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 2 | 2,00 |
Dersin Seviyesi
Önlisans
Dersin Sunulduğu Dil
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, İklimlendirme ve Soğutma Teknolojisi Programı öğrencilerinin, ev tipi soğutma sistemlerinin temel prensipleri, bileşenleri, çalışma döngüleri, arıza teşhisi ve bakım yöntemleri hakkında kapsamlı bilgi ve pratik beceriler kazanmalarını sağlamaktır.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Öğr.Gör.Yasemin KALAFAT
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Soğutma çevriminin temel prensiplerini ve bileşenlerini tanımlar. |
| 2 | Ev tipi soğutma sistemlerinde kullanılan farklı soğutucu akışkan tiplerini ve özelliklerini açıklar. |
| 3 | Ev tipi buzdolaplarının ana bileşenlerini ve görevlerini listeler. |
| 4 | Temel ölçüm aletlerini kullanarak bir soğutma sistemindeki basınç ve sıcaklık değerlerini ölçer. |
| 5 | Ev tipi soğutma sistemlerindeki yaygın arızaları belirtileri üzerinden ayırt eder. |
| 6 | Ev tipi soğutma sistemlerinde temel bakım işlemlerini gerçekleştirir. |
| 7 | Basit arıza teşhisi senaryolarında potansiyel çözüm yollarını belirler. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
-
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Ders, soğutma çevriminin temel prensipleri, ev tipi soğutma sistemlerinin bileşenleri (kompresör, kondenser, evaporatör, genleşme valfi vb.), soğutucu akışkanlar ve yağlar, elektrik ve kontrol sistemleri, farklı buzdolabı ve dondurucu tipleri konularını kapsar. Ayrıca, sistemde basınç ve sıcaklık ölçümü, sızdırmazlık testi, vakumlama, gaz şarjı, yaygın arızaların teşhisi ve giderme yöntemleri ile temel bakım uygulamaları üzerinde durulur. Enerji verimliliği ve çevreye duyarlılık konularına da değinilecektir.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı, amaçları, değerlendirme yöntemleri. İklimlendirme ve soğutma sektöründe iş güvenliğinin önemi. Temel iş güvenliği kuralları, kişisel koruyucu ekipman (KKE) kullanımı. Uygulama: Atölye ve laboratuvar güvenlik kurallarının gözden geçirilmesi ve KKE'lerin tanıtımı. Güvenli çalışma alanı oluşturma egzersizleri. | ||
| 2 | Isı transferi yöntemleri (iletim, taşınım, ışıma). Soğutma nedir, nasıl gerçekleşir? Termodinamik yasalarına giriş. Buhar sıkıştırmalı soğutma çevriminin tanıtımı. Uygulama: Farklı malzemelerin ısı iletim katsayılarını karşılaştıran basit deneyler. Soğutma döngüsü şeması üzerinde ısı ve enerji akışının incelenmesi. | ||
| 3 | Kompresör tipleri (pistonlu, döner, hermetik, yarı-hermetik) ve çalışma prensipleri. Kompresör seçim kriterleri. Kondenser tipleri (hava soğutmalı, su soğutmalı) ve görevleri. Uygulama: Farklı tip kompresör ve kondenser modellerinin fiziksel olarak incelenmesi. Her bir bileşenin soğutma çevrimindeki rolünü açıklama. | ||
| 4 | Evaporatör tipleri (doğrudan genleşmeli, dolaylı genleşmeli) ve tasarımları. Evaporatör görevleri. Genleşme elemanları (kılcal boru, termostatik genleşme valfi) ve çalışma prensipleri. Uygulama: Farklı tip evaporatör ve genleşme valfi modellerinin fiziksel olarak incelenmesi. Genleşme valfi çalışma simülasyonu. | ||
| 5 | Soğutucu akışkanların sınıflandırılması (CFC, HCFC, HFC, HFO, doğal akışkanlar). Çevresel etkileri ve yasal düzenlemeler. Soğutma yağlarının tipleri ve görevleri. Uygulama: Farklı soğutucu akışkanların kullanım alanları ve güvenlik bilgi formlarının (MSDS) incelenmesi. Soğutma sistemlerinde doğru yağ seçiminin önemi üzerine tartışma. | ||
| 6 | Buzdolabı elektrik şemalarının okunması. Termostatlar, defrost ısıtıcıları, fan motorları, röleler, kapasitörler. Güvenlik elemanları. Temel elektrik ölçümleri (voltaj, akım, direnç). Uygulama: Basit buzdolabı elektrik devresi şemalarını çizme ve okuma. Multimetre kullanarak temel elektrik ölçümleri yapma (pasif bileşenler üzerinde). | ||
| 7 | No-Frost, statik, yarı-no-frost buzdolabı sistemleri arasındaki farklar. Çift kapılı, tek kapılı, kombi, derin dondurucu tipleri ve çalışma prensipleri. Uygulama: Farklı buzdolabı ve dondurucu modellerinin iç yapılarını inceleme, soğutma prensiplerini karşılaştırma. | ||
| 8 | Öğrenilen konuların değerlendirilmesi. | ||
| 9 | Manifold setleri, vakum pompaları, gaz şarj istasyonları, kaçak dedektörleri, termometreler, multimetreler ve pense ampermetre. Bu cihazların doğru kullanımı. Uygulama: Atölyede manifold setini bir sisteme bağlama, vakum pompası çalışma prensibini gözlemleme. Dijital ve analog termometrelerle ölçüm yapma. | ||
| 10 | Bakır boru bağlantı teknikleri (havşalama, lehimleme). Bir soğutma sisteminin vakumlanması ve önemi. Sisteme soğutucu akışkan şarjı yöntemleri (sıvı, gaz, ağırlıkla). Uygulama: Havşalama ve lehimleme tekniklerinin pratik uygulaması. Eğitim setleri üzerinde bir sistemin vakumlanması ve belirlenen miktarda gaz şarjı. | ||
| 11 | Sızdırmazlık test yöntemleri (sabun köpüğü, elektronik kaçak dedektörü, UV boya). Sızıntı yerlerinin tespiti ve onarım teknikleri (kaynak, epoksi). Uygulama: Eğitim setleri üzerinde yapay kaçakların tespiti için farklı dedektörlerin kullanımı. Basit sızıntı onarım pratikleri (soğuk lehim, kaynak simülasyonu). | ||
| 12 | Kompresör arızaları (çalışmıyor, sürekli çalışıyor, yüksek sesli çalışma). Kondenser ve evaporatör arızaları (buzlanma, tıkalı borular). Fan motoru arızaları. Uygulama: Farklı arıza senaryoları üzerinde öğrencilerin problem tespiti yapması. Arıza kodları ve sesli/görsel belirtiler üzerinden teşhis egzersizleri. | ||
| 13 | Termostat ve defrost sistem arızaları. Genleşme valfi ve kılcal boru tıkanıklıkları. Soğutucu akışkan eksikliği veya fazlalığı. Elektrik ve elektronik kart arızaları. Uygulama: Bir buzdolabı üzerinde sistemin çalıştırılması ve arıza belirtilerini gözlemleyerek olası nedenleri belirleme. Ölçüm aletleri kullanarak arıza teşhisi simülasyonu. | ||
| 14 | Kondenser temizliği, drenaj hattı kontrolü, kapı contası bakımı. Soğutucu akışkan basınç kontrolü. Elektriksel bağlantıların kontrolü. Periyodik bakımın önemi. Uygulama: Atölyedeki bir buzdolabı üzerinde temel bakım işlemlerini adım adım gerçekleştirme (temizlik, conta kontrolü, gözle kontrol). | ||
| 15 | Enerji verimliliği standartları ve etiketlendirme. Soğutma sistemlerinin enerji tüketimi ve azaltma yöntemleri. Atık yönetimi ve geri dönüşüm uygulamaları. Yeni nesil soğutucu akışkanlar. Uygulama: Farklı enerji sınıflarındaki buzdolaplarının enerji etiketlerini karşılaştırma. Enerji tasarrufu ipuçları üzerine küçük bir sunum hazırlama. | ||
| 16 | Dönem boyunca öğrenilen tüm konuların kapsamlı değerlendirilmesi. |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Üretici servis kılavuzları ve teknik dokümanlar (Beko, Arçelik, Bosch, Siemens vb.) İklimlendirme ve Soğutma sektörüne yönelik güncel dergiler ve makaleler.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 2 | 28 |
| Bireysel Çalışma | 3 | 3 | 9 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 3 | 3 | 9 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 4 | 3 | 12 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 60 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | PÇ 16 | PÇ 17 | PÇ 18 | |
| ÖÇ 1 | ||||||||||||||||||
| ÖÇ 2 | ||||||||||||||||||
| ÖÇ 3 | ||||||||||||||||||
| ÖÇ 4 | ||||||||||||||||||
| ÖÇ 5 | ||||||||||||||||||
| ÖÇ 6 | ||||||||||||||||||
| ÖÇ 7 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek