GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| TRKAE208 | TÜRK DİL BİLGİSİ-IV | Ders | 2 | 4 | 3,00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Türkçedeki kelime gruplarını, cümle ögelerini, bu kalıp ve ögelerin işleyiş ve türlerini kavratmak. Cümle yapıları inceleyerek diziliş kurallarını örneklerle inceleyerek özelliklerini kazandırmak. Türkçenin söz dizimi kurallarını kavratmak. Türkiye Türkçesinin tarihî dönemleri ve günümüz Türkçesinden seçilmiş örneklerle cümle tahlilleri yapmayı öğrenmek.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Öğr. Gör. Şenol SANCAK
Öğrenme Çıktıları
| 1 | 1. Türkçe cümle bilgisi ile ilgili temel konuları kavrar ve söz dizimi kurallarını bilir. |
| 2 | 2. Cümleyi meydana getiren unsurları, kelime grupları tanır ve özelliklerini kavrar. |
| 3 | 3. Cümle yapısı ve kelime grupları ile ilgili tanımlama ve sınıflandırmaları kavrar ve sınıflandırma tartışmalarında fikir yürütür. |
| 4 | 4. Metinler üzerinde cümle çözümlemeleri yapar ve metin inceleme yöntemlerini kavrar. |
| 5 | 5. Türkçenin öğretimde cümle bilgisi ile ilgili bilgilerini malzeme olarak kullanılmayı öğrenir. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Cümle bilgisi, sözdizimi, Türkiye Türkçesi söz diziminin genel özellikleri-ilkeleri; belirtme öbekleri; cümle, cümlenin ögeleri, türleri, cümle çözümleme.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş, ders içeriği dersin tanıtımı; dersin amacı, içeriği, işlenişine ilişkin esaslar, yararlanılabilecek kaynakların tanıtımı, ders değerlendirme kriterlerini içeren ders izlencesinin öğrencilere tanıtılması ve paylaşılması, öğrencilerin derse ilişkin beklentilerinin belirlenmesi. | Öğrencilerin derse ilişkin görüş ve beklentilerini yazılı olarak ifade etmesi. | |
| 2 | Yargı grupları (cümleler) ve belirtme gruplarının (kelime grupları) genel özellikleri, kelime gruplarının yapısı ve sıralama esasları | ||
| 3 | Kelime grupları: isim tamlaması ve iyelik grubu, sıfat tamlamasının tanımı ve özellikleri. Cümle çözümlemeleri | Örnek metinler üzerinde ilgili çözümlemeleri inceler. Mustafa Altun (2016). Türkçede kelime grupları çözümlemeleri “Türk romanlarından örneklerle” | |
| 4 | Kelime grupları: ünvan grubu, birleşik isim grubu ve tekrar gruplarının tanımı ve özellikleri. Cümle çözümlemeleri | Örnek metinler üzerinde ilgili çözümlemeleri inceler. Mustafa Altun (2016). Türkçede kelime grupları çözümlemeleri “Türk romanlarından örneklerle” http://www.dilbilimi.net/mustafa_altun_turkcede_kelime_gruplari_cozumlemeleri_kitap.pdf | |
| 5 | Kelime grupları: isim-fiil, zarf-fiil, sıfat-fiil gruplarının tanımı ve özellikleri. Cümle çözümlemeleri. | ||
| 6 | Kelime grupları: edat grubu, ünlem grubu ve bağlama grubunun tanımı ve özellikleri. Cümle çözümlemeleri. | ||
| 7 | Kelime grupları: isim-fiil, zarf-fiil, sıfat-fiil gruplarının tanımı ve özellikleri. Cümle çözümlemeleri. | ||
| 8 | ARA SINAV | ||
| 9 | Kelime grupları: birleşik fiilin tanımı ve özellikleri. Cümle çözümlemeleri. | ||
| 10 | Kelime grupları: sayı grubu, kısaltma gruplarının tanımı ve özellikleri. Cümle çözümlemeleri. | Makale okuma, inceleme: Abdurrahman ÖZKAN (2004). Türkiye Türkçesinde Kısaltma Grupları. https://turkoloji.cu.edu.tr/YENI%20TURK%20DILI/abdurrahman_ozkan_turkiye_turkcesi_kisaltma_gruplari.pdf | |
| 11 | Yargı Grupları: cümlenin tanımı ve özellikleri, cümleyi oluşturan unsurlar. Cümle çözümlemeleri. | Tez inceleme: Çakır. A. (2013). Refik Halit Karay’ın İstanbul’un Bir Yüzü Adlı Romanında Söz Dizimi, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Bozok Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı | |
| 12 | Yargı Grupları: yüklem ve öznenin tanımı, özellikleri. Cümle çözümlemeleri. | Örnek metinler üzerinde ilgili çözümlemeler yapar: Refik Halit Karay’ın İstanbul’un Bir Yüzü Adlı Romanında Söz Dizimi, | |
| 13 | Yargı Grupları: yer tamlayıcısı, zarf tümleci, nesne ve cümle dışı unsurlar: tanımı ve özellikleri. Cümle çözümlemeleri. | Metin tahlilleri: Atatürk’ün Gençliğe Hitabe’sinin Söz Dizimi ve Sözcük Türlerinden Hareketle Tahlili | |
| 14 | Yargı Grupları: yapılarına göre cümle çeşitleri. Cümle çözümlemeleri. | Reşat Nuri Güntekin’in “Yaprak Dökümü” romanında söz dizimi örnekleri yapar. | |
| 15 | Yargı Grupları: yüklemin yerine, türüne ve anlamına göre cümle çeşitleri. Cümle çözümlemeleri. | ||
| 16 | FİNAL SINAVI |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Karahan, L. (2004). Türkçede söz dizimi, Ankara: Akçağ Yayınları. Özkan, M. ve Sevinçli, V. (2019) Türkiye Türkçesi söz dizimi, İstanbul: Akademik Kitaplar. Korkmaz, Z. (2003). Türkiye Türkçesi grameri (Şekil Bilgisi), Ankara: TDK Yayınları. Ergin, M. (1998). Türk dil bilgisi, İstanbul: Bayrak Basım. Karaağaç, G. (2009). Türkçenin söz dizimi, İstanbul: Kesit Yayınları. Özkan, M. Ve Plancı, H. (20212). Cümle bilgisi-I, Anadolu Üniversitesi Yayınları, https://www.academia.edu/57733192/T%C3%BCrk%C3%A7e_C%C3%BCmle_Bilgisi_I_Kelime_Gruplar%C4%B1_Enfel_Do%C4%9Fan_Anadolu_%C3%9Cniversitesi_Yay%C4%B1nlar%C4%B1_Eski%C5%9Fehir_2012_TAM_MET%C4%B0N_
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Sunu, Soru Cevap, Açıklama, Uygulama
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 15 | 15 |
| Derse Katılım | 14 | 1 | 14 |
| Problem Çözümü | 4 | 1 | 4 |
| Tartışma | 4 | 1 | 4 |
| Takım/Grup Çalışması | 6 | 1 | 6 |
| Alan Çalışması | 10 | 1 | 10 |
| Makale Kritik Etme | 6 | 1 | 6 |
| Bireysel Çalışma | 8 | 1 | 8 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 10 | 10 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 10 | 1 | 10 |
| Ev Ödevi | 5 | 1 | 5 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 93 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | PÇ 16 | PÇ 17 | PÇ 18 | |
| ÖÇ 1 | 3 | 5 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | |||||||||
| ÖÇ 2 | 2 | 5 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | |||||||||
| ÖÇ 3 | 2 | 5 | 2 | 2 | 1 | 1 | 1 | 3 | 1 | |||||||||
| ÖÇ 4 | 2 | 5 | 3 | 3 | 1 | 1 | 1 | 4 | 1 | |||||||||
| ÖÇ 5 | 2 | 5 | 3 | 4 | 4 | 2 | 3 | 3 | 3 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek