GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| EBE-132 | BAĞIMLILIKLA MÜCADELE | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 2 | 2,00 |
Dersin Seviyesi
Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilere bağımlılığın tanımı, türleri ve bağımlılığa yol açan biyolojik, psikolojik ve sosyal etmenler hakkında bilgi kazandırmaktır. Öğrencilerin bağımlılıkla mücadeleye yönelik koruyucu, önleyici ve rehabilite edici yaklaşımları öğrenmeleri; birey, aile ve toplum düzeyinde bağımlılıkla ilgili riskleri değerlendirme, danışmanlık yapma ve uygun yönlendirmelerde bulunma becerisi geliştirmeleri hedeflenmektedir.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Doç. Dr. Çağla YİĞİTBAŞ
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Bağımlılığın tanımını, türlerini ve bağımlılığa yol açan biyolojik, psikolojik ve sosyal etmenleri açıklar. |
| 2 | Tütün, alkol, madde, teknoloji ve davranışsal bağımlılıkların toplum sağlığı üzerindeki etkilerini analiz eder. |
| 3 | Bağımlılığın birey, aile ve toplum düzeyindeki sonuçlarını tartışır. |
| 4 | Bağımlılıkla mücadelede kullanılan önleme, erken müdahale ve rehabilitasyon yaklaşımlarını açıklar. |
| 5 | Ulusal ve uluslararası bağımlılıkla mücadele stratejilerini ve politikalarını değerlendirir. |
| 6 | Sağlık profesyonellerinin bağımlılıkla mücadeledeki rollerini tanımlar ve mesleki sorumluluklarıyla ilişkilendirir. |
| 7 | Bağımlılık konusunda danışmanlık, iletişim ve eğitim becerilerini uygular. |
| 8 | Bağımlılıkla ilgili vaka örneklerini değerlendirir ve uygun yönlendirmeler yapar. |
| 9 | Bağımlılıkla mücadelede saha çalışmaları ve toplum temelli uygulamaları planlar ve yürütür. |
| 10 | Bağımlılıkla ilgili güncel bilimsel kanıtları takip eder ve mesleki uygulamalarına yansıtır. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Bulunmamaktadır.
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Öğrencilerin bağımlılıkla ilgili güncel ulusal raporları (TÜİK, Yeşilay, Sağlık Bakanlığı) ve uluslararası kaynakları (WHO, UNODC) takip etmeleri önerilir. Ders süresince vaka tartışmaları, rol canlandırmaları ve grup çalışmaları yapılacaktır. Öğrencilerin bağımlılıkla mücadele alanında çalışan kurum/kuruluşlarla (rehabilitasyon merkezleri, Yeşilay vb.) iş birliği çerçevesinde saha gözlemleri yapmaları teşvik edilmektedir. Ders kapsamında bilimsel makale incelemeleri ve öğrenci sunumları gerçekleştirilecektir.
Dersin İçeriği
Ders kapsamında; bağımlılık kavramı, bağımlılık döngüsü, risk faktörleri ve bağımlılık türleri (tütün, alkol, madde, teknoloji, kumar vb.) ele alınır. Bağımlılığın birey, aile ve toplum üzerindeki etkileri tartışılır. Önleme ve erken müdahale programları, bağımlılıkla mücadelede ulusal ve uluslararası stratejiler, bağımlılıkla ilgili mevzuat, politika ve etik boyutlar incelenir. Sağlık profesyonellerinin bağımlılıkla mücadeledeki rolü, danışmanlık becerileri ve saha uygulamalarına yönelik örnek çalışmalar da dersin içeriğini oluşturur.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Bağımlılık kavramı, tanımı ve tarihsel gelişim süreci | ||
| 2 | Bağımlılığa yol açan biyolojik, psikolojik ve sosyal etmenler | ||
| 3 | Bağımlılık döngüsü ve bağımlılık türleri: Tütün, alkol, madde | ||
| 4 | Davranışsal bağımlılıklar: Teknoloji, internet, oyun ve kumar bağımlılığı | ||
| 5 | Bağımlılığın birey, aile ve toplum sağlığı üzerindeki etkileri | ||
| 6 | Bağımlılıkla ilişkili risk grupları (ergenler, gebeler, sağlık çalışanları vb.) | ||
| 7 | Önleme ve erken müdahale stratejileri | ||
| 8 | Ara Sınav | ||
| 9 | Rehabilitasyon ve tedavi yaklaşımları | ||
| 10 | Bağımlılıkla mücadelede danışmanlık, eğitim ve iletişim becerileri | ||
| 11 | Ulusal bağımlılıkla mücadele politikaları ve Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Programı (TBM) | ||
| 12 | Uluslararası bağımlılıkla mücadele stratejileri (WHO, UNODC, Avrupa Birliği) | ||
| 13 | Sağlık profesyonellerinin bağımlılıkla mücadeledeki rolü | ||
| 14 | Bağımlılıkla mücadelede etik, yasal düzenlemeler ve insan hakları | ||
| 15 | Bağımlılıkla mücadelede saha uygulamaları, örnek projeler ve vaka çalışmaları | ||
| 16 | Final Sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Yeşilay. (2022). Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Rehberi. Yeşilay Yayınları, İstanbul. T.C. Sağlık Bakanlığı. (2023). Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Programı (TBM) Eğitim Materyalleri. Ankara. Evren, C., Çakmak, D., & ark. (2020). Bağımlılık: Tanı, Tedavi ve Önleme. Türkiye Psikiyatri Derneği Yayınları. TÜİK & TUBİM (güncel raporlar). Uyuşturucu, Alkol ve Tütün Kullanım İstatistikleri. World Health Organization (WHO). (2020). Global Status Report on Alcohol and Health. Geneva. United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC). (2022). World Drug Report. Vienna. Volkow, N. D. (2021). Principles of Addiction Medicine. American Society of Addiction Medicine.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Teorik ders anlatımları ve soru-cevap oturumları Grup çalışmaları: Bağımlılıkla ilgili toplumsal sorunların tartışılması Vaka analizi: Birey ve toplum düzeyinde bağımlılık vakalarının değerlendirilmesi Rol canlandırmaları: Danışmanlık ve önleyici sağlık eğitimi senaryoları Poster ve sunum hazırlıkları: Öğrencilerin bağımlılıkla ilgili konularda sunum yapmaları Güncel rapor incelemeleri (Sağlık Bakanlığı, WHO, UNODC, Yeşilay vb.) Saha gözlemleri: Bağımlılıkla mücadele kurumları ve rehabilitasyon merkezlerinde incelemeler Makale değerlendirmeleri: Bilimsel yayınların incelenmesi ve tartışılması
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 60 |
| Proje Sunma | 1 | 20 |
| Rol Oynama / Dramatize Etme | 1 | 20 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 80 |
| Seminer | 1 | 10 |
| Toplam | 90 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Bulunmamaktadır.
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Soru-Yanıt | 7 | 2 | 14 |
| Takım/Grup Çalışması | 7 | 2 | 14 |
| Proje Sunma | 1 | 2 | 2 |
| Seminer | 2 | 2 | 4 |
| Rol Oynama / Dramatize Etme | 14 | 1 | 14 |
| Makale Kritik Etme | 4 | 1 | 4 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 54 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | |
| ÖÇ 1 | 5 | ||||||||||
| ÖÇ 2 | 4 | 4 | |||||||||
| ÖÇ 3 | 5 | 5 | |||||||||
| ÖÇ 4 | 4 | 4 | |||||||||
| ÖÇ 5 | 5 | ||||||||||
| ÖÇ 6 | 5 | ||||||||||
| ÖÇ 7 | 5 | 5 | |||||||||
| ÖÇ 8 | 4 | 4 | |||||||||
| ÖÇ 9 | 4 | 4 | |||||||||
| ÖÇ 10 | 5 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek