GERİ DÖN

Ders Öğretim Planı

Dersin Kodu Dersin Adı Dersin Türü Yıl Yarıyıl AKTS
TİB-515 FIKHIN TEŞEKKÜLÜ VE FIKIH LİTERATÜRÜ Seçmeli Ders Grubu 1 1 6,00

Dersin Seviyesi

Yüksek Lisans

Dersin Sunulduğu Dil

Dersin Amacı

İslam hukukunun gelişimini tarihsel metotla bir bütün halinde öğreterek öğrencilerin fıkhın dinamizmini fark etmeleri, fıkıh tarihine ve günümüze ilişkin doğru bir perspektif kazanmalarını sağlamaktır.

Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri

Dr. Öğr. Üyesi Seyfullah KARA

Öğrenme Çıktıları

1 Hukuk ve İslam hukuku kavramlarına tarihsel bakış açısıyla yaklaşmayı öğrenir.
2 İslam hukuk tarihi literatürünü tanır.
3 İslam hukukuna tarihsel bakış açısıyla yaklaşmayı öğrenir.
4 İslam hukukunun doğuşu sırasında mevcut olan hukuk sistemlerini ve hukuki sorunları öğrenir.
5 İslam hukukunun oluşumunda ve gelişiminde çevresel koşullarının ve örfün de etkili bir faktör olduğunu fark eder
6 İslam hukukunun içinde geliştiği kültür, örf, siyasi ve sosyal yapıların biçimlenmesinde önemli bir faktör olduğunu fark eder.
7 Fıkıh tarihinin erken dönem, klasik dönem, müteahhirun dönemi ve modern dönem şeklinde tasnifinin arka planındaki gelişmeleri kavrar.

Öğrenim Türü

Birinci Öğretim

Dersin Ön Koşulu Olan Dersler

yok

Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar

Yok

Dersin İçeriği

Bu dersi alan öğrenci fıkha ve fıkıh mirasına statik ve dogmatik bir bakış açısıyla yaklaşılmak ona yerine daha geniş, esnek ve eleştirel bir pencereden bakarak fıkıh faaliyetinin zaman ve mekana göre şekillenen dinamik bir süreç olduğunu kavrar ve böylelikle daha araştırmacı bir kişilik geliştirir.

Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği

Hafta Teorik Uygulama Laboratuvar
1 Hukuk, Hukuk Tarihi ve İslam Hukuk Tarihi Kavramları
2 İslam'dan Önce Arap Yarımadası ve Çevresinde Hukuk
3 Hz. Peygamber Devri ve Fıkhın Doğuşu: Ana Kaynak Kitabın Ortaya Çıkışı ve Hz. Peygamber'in Örnekliği
4 Sahabe Devri ve Fıkhın Gelişmesi: Hulefâ-i Râşidin Döneminde Fıkıh (Fukaha İçtihadının Başlaması, Hicâz ve Rey Ekollerin Doğuşu)
5 Sahabe Devri ve Fıkhın Gelişmesi: Emevîler Döneminde Fıkıh (Sünnetin Tedvini)
6 Abbasiler Dönemi ve Fıkhın Olgunluk Çağı: Dört Fıkıh Mezhebinin Ortaya Çıkışı, Kurumsallaşması, Yayılması ve Oluşan Fıkıh Literatürü
7 Abbasiler Dönemi ve Fıkhın Olgunluk Çağı: Sünnî Olmayan Fıkıh Mezhepleri
8 Ara Sınav
9 Selçuklular Döneminde Fıkıh: Takrîr-Tefrî-Tahric-Tercih-Temyiz-Taklîd
10 Moğol İstilası Sonrasından Osmanlıların Yükseliş Dönemine Kadar Fıkıh
11 Mecelle Öncesi Dönemde Osmanlı Coğrafyası ve Ötesinde Fıkıh
12 Sanayi Devriminden İslam Dünyasının Bütünüyle İşgaline Kadar Fıkıh
13 20. Yüzyılda İslam Dünyasında ve Ülkemizde Fıkıh
14 Batı'da Fıkıh Çalışmaları
15 Fıkıh Tarihine Eleştirel Yaklaşımlar
16 Final Sınavı

Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar

İslam Hukukunun Doğuşu ve Gelişimi, Ahmed Hassan Fıkıh Maddesi (DİA), Hayrettin Karaman, İslam Hukuk Tarihi, Hayrettin Karaman İslam Hukukuna Giriş, Wael B. Hallaq İslam Hukuk Tarihi ve İslam Hukukunun Kaynakları, Abdullah Çolak İslam Hukuk Tarihi, Muhammed el-Hudari A History of Islamic Law, N.J. Coulson Fıkıh Tarihi İncelemeleri, Ahmet Yaman Fıkıh ve Fıkıh Tarihi İncelemeleri, İbrahim Kafi Dönmez Türk Hukuk Tarihi, Coşkun Üçok-Ahmet Mumcu-Gülnihal Bozkurt Hanefi Fıkıh Alimleri, Ahmet Özel

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları

Değerlendirme

Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri Adet Değer
Ara Sınav 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri Adet Değer
Final Sınavı 1 100
Toplam 100
Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri 40
Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri 60

Staj Durumu

İş Yükü Hesaplaması

Etkinlikler Sayısı Süresi (saat) Toplam İş Yükü (saat)
Ara Sınav 1 3 3
Final Sınavı 1 3 3
Derse Katılım 14 3 42
Bireysel Çalışma 14 2 28
Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma 7 7 49
Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma 7 7 49
Ev Ödevi 1 1 1
Toplam İş Yükü (saat) 175

Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi

ÖÇ 1
ÖÇ 2
ÖÇ 3
ÖÇ 4
ÖÇ 5
ÖÇ 6
ÖÇ 7
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek