GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| TİB-555 | ÇAĞDAŞ İSLAM AKINLARI | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 1 | 6,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, 19. yüzyıldan günümüze kadar İslam dünyasında ortaya çıkan çağdaş akımları, bu akımların toplumsal, siyasî ve dinî bağlamlarını incelemek; modernleşme, gelenek ve kimlik ilişkilerini analiz ederek öğrencilerin İslam düşüncesinin güncel yönelimlerini kavramalarını sağlamaktır.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Dr. Öğr. Üyesi Duran ESKİ-Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Selim HARPUTLU
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Çağdaş İslam akımlarının tarihsel, toplumsal ve siyasî bağlamını tanımlar. |
| 2 | Selefilik, İhvan-ı Müslimîn, Cemaat-i İslami gibi temel akımların düşünce yapısını açıklar. |
| 3 | Modernleşme, ıslah ve reform tartışmalarının İslam dünyasındaki yansımalarını özetler. |
| 4 | Çağdaş İslam akımlarını tarihsel kaynaklar ve modern literatür ışığında analiz eder. |
| 5 | Farklı coğrafyalarda İslamcılık, selefilik ve modernizm yönelimlerini karşılaştırır. |
| 6 | Güncel sosyo-politik olaylarla çağdaş İslam düşüncesi arasındaki ilişkileri değerlendirir. |
| 7 | Çağdaş İslam akımlarını eleştirel bakış açısıyla tartışma yetkinliği kazanır. |
| 8 | İslam dünyasında modernleşme ve küreselleşme süreçlerinin dini kimlik üzerindeki etkilerini değerlendirir. |
| 9 | Akademik literatürü takip ederek güncel İslami hareketler üzerine bağımsız araştırma yürütme becerisi geliştirir. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başında İslam dünyasında modernleşme ve ıslah hareketleri Selefilik, İhvan-ı Müslimîn, Cemaat-i İslami ve benzeri siyasî-ideolojik akımlar Reformist düşünürler: Cemaleddin Afgani, Muhammed Abduh, Reşid Rıza Modernist İslam yorumları ve ulus-devlet sürecinde din–siyaset ilişkileri Tasavvuf ve geleneksel akımların modern dünyadaki dönüşümü 20. yüzyıl sonu ve 21. yüzyılda İslamcılık, post-İslamcılık ve yeni dini hareketler Günümüzde İslam dünyasında kadın, insan hakları, demokrasi ve sekülerleşme tartışmaları Çağdaş İslam akımlarının küreselleşme ve diaspora bağlamındaki yansımaları
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı, amaç ve yöntem. “Çağdaş İslam Akımları” kavramının kapsamı. | ||
| 2 | 19. yüzyılda İslam dünyasında modernleşme ve ıslah hareketleri. Cemaleddin Afgani ve modernist söylemin temelleri. | ||
| 3 | Muhammed Abduh ve Reşid Rıza’nın düşünceleri. Reformist hareketlerin Mısır ve Arap dünyasındaki etkileri. | ||
| 4 | Selefilik: Tarihsel kökenleri ve modern dönemde yeniden ortaya çıkışı. Selefiliğin farklı kolları. | ||
| 5 | İhvan-ı Müslimîn’in kuruluşu ve ideolojik temelleri. Hasan el-Benna ve Seyyid Kutub’un düşünceleri. | ||
| 6 | Cemaat-i İslami (Hindistan, Pakistan, Bangladeş). Abul Ala Mevdudi ve İslamcılık anlayışı. | ||
| 7 | İran İslam Devrimi ve Şii İslamcılık. Humeyni’nin siyasi ve dini düşüncesi | ||
| 8 | Türkiye’de İslamcılık akımları (Osmanlı’dan Cumhuriyet’e). Modern dönemde İslamcı dernekler, partiler ve hareketler. | ||
| 9 | Kuzey Afrika’da İslami hareketler (Cezayir, Tunus, Fas). Nahda Hareketi ve Ennahda örneği. | ||
| 10 | Ortadoğu’da İslami hareketler (Suriye, Irak, Filistin). Hamas ve Hizbullah gibi örnekler. | ||
| 11 | Tasavvuf ve geleneksel dini hareketlerin modern dünyadaki konumu. Modern selefi eleştirileri karşısında tasavvuf. | ||
| 12 | Post-İslamcılık tartışmaları. | ||
| 13 | Günümüzde İslam dünyasında demokrasi, kadın hakları ve sekülerleşme tartışmaları. Küreselleşme ve diaspora bağlamında çağdaş İslami hareketler. | ||
| 14 | Genel değerlendirme ve öğrencilerin sunumları. Çağdaş İslam akımlarının geleceğine dair akademik perspektifler. |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Mardin, Şerif. Din ve İdeoloji. İstanbul: İletişim Yay., 1993. Kara, İsmail. Türkiye’de İslamcılık Düşüncesi. İstanbul: Dergâh Yay., 2014.Büyükkara, Mehmet Ali. Çağdaş İslami Akımlar. İstanbul: Klasik Yayınları, 2016.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 21 | 4 | 84 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 15 | 2 | 30 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 21 | 3 | 63 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 179 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| ÖÇ 1 |
| ÖÇ 2 |
| ÖÇ 3 |
| ÖÇ 4 |
| ÖÇ 5 |
| ÖÇ 6 |
| ÖÇ 7 |
| ÖÇ 8 |
| ÖÇ 9 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek