GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ÇHT-822 | ÇOCUK İŞÇİLİĞİ | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 1 | 6,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı; çocuk işçiliğini çocuk hakları, halk sağlığı, çalışma ekonomisi, sosyal politika, hukuk, eğitim, sosyoloji ve göç çalışmaları perspektiflerini bütünleştirerek incelemek; çocuk işçiliğinin kavramsal çerçevesini, tarihsel gelişimini, belirleyicilerini, sağlık ve gelişim üzerindeki etkilerini, Türkiye ve dünyadaki görünümünü, risk altındaki grupları, ulusal ve uluslararası mevzuatı ve mücadele politikalarını eleştirel biçimde değerlendirebilen; güncel veri ve bilimsel kanıta dayalı çözüm önerileri geliştirebilen lisansüstü öğrenciler yetiştirmektir.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Prof. Dr. Çağla YİĞİTBAŞ
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Çocuk işçiliğine ilişkin temel kavramları, tanımları ve sınıflandırmaları disiplinlerarası bir çerçevede açıklar ve tartışır. |
| 2 | Çocuk işçiliğinin sosyal, ekonomik, kültürel, eğitsel ve yapısal belirleyicilerini analiz eder. |
| 3 | Çocuk işçiliğinin çocuk sağlığı, güvenliği, gelişimi, eğitimi ve hakları üzerindeki kısa ve uzun dönemli etkilerini değerlendirir. |
| 4 | Türkiye ve dünyadaki çocuk işçiliği verilerini, göstergelerini ve araştırma bulgularını yöntemsel sınırlılıklarını dikkate alarak yorumlar. |
| 5 | Çocuk işçiliğine ilişkin ulusal mevzuatı ve temel uluslararası düzenlemeleri karşılaştırmalı olarak değerlendirir. |
| 6 | Tarım, sanayi, hizmetler, sokakta çalışma ve göç bağlamları dahil farklı çocuk işçiliği biçimlerinde risk ve kırılganlıkları analiz eder. |
| 7 | Çocuk işçiliğiyle mücadelede kamu kurumları, yerel yönetimler, uluslararası kuruluşlar, sivil toplum, okul ve sağlık sisteminin rollerini değerlendirir. |
| 8 | Bilimsel kanıt ve çocuk hakları yaklaşımına dayalı, uygulanabilir bir önleme veya politika müdahalesi önerisi geliştirir ve savunur. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Çocuk işçiliğine ilişkin temel kavramlar ve ölçütler; çocuk çalışması ile çocuk işçiliğinin ayrımı; tarihsel gelişim; yoksulluk, eğitim, göç, toplumsal cinsiyet, hane yapısı, kayıt dışılık ve işgücü piyasası gibi belirleyiciler; çocuk işçiliğinin fiziksel, ruhsal, sosyal ve eğitsel sonuçları; küresel ve Türkiye verilerinin eleştirel okunması; tarım, sanayi, hizmetler, sokakta çalışma, ev içi/ev hizmetleri ve mevsimlik tarım gibi çalışma biçimleri; göçmen, mülteci ve diğer kırılgan çocuk grupları; en kötü biçimler ve tehlikeli işler; çocuk koruma ve sosyal koruma sistemleri; ILO Sözleşmeleri, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ve Türkiye'deki yasal/kurumsal çerçeve; önleme, izleme, denetim, rehabilitasyon ve sektörler arası mücadele politikaları; vaka, araştırma ve politika analizi.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Çocuk işçiliğinin kavramsal çerçevesi | ||
| 2 | Tarihsel gelişim ve çocukluk anlayışının dönüşümü | ||
| 3 | Çocuk işçiliğinin belirleyicileri | ||
| 4 | Çocuk işçiliği ve sağlık/gelişim | ||
| 5 | Küresel görünüm ve epidemiyoloji | ||
| 6 | Türkiye'de çocuk işçiliğinin görünümü | ||
| 7 | Kırılgan gruplar, göç ve toplumsal eşitsizlikler | ||
| 8 | Ara değerlendirme ve vaka tartışması | ||
| 9 | Sokakta çalışma, hizmetler ve ev içi görünmeyen emek | ||
| 10 | Sanayi, küçük işletmeler ve tehlikeli işler | ||
| 11 | Tarım ve mevsimlik gezici tarımda çocuk işçiliği | ||
| 12 | Ulusal ve uluslararası hukuk | ||
| 13 | Kurumlar, çocuk koruma sistemi ve sektörler arası iş birliği | ||
| 14 | Çocuk işçiliğiyle mücadele: politika ve müdahale tasarımı | ||
| 15 | Öğrenci seminerleri ve politika önerilerinin değerlendirilmesi | ||
| 16 | Final Sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
• International Labour Organization (ILO) & UNICEF. (2025). Child Labour: Global estimates 2024, trends and the road forward. • International Labour Organization. ILO Convention No. 138: Minimum Age Convention, 1973. • International Labour Organization. ILO Convention No. 182: Worst Forms of Child Labour Convention, 1999. • Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK/TURKSTAT). (2020). Çocuk İşgücü Anketi Sonuçları, 2019 / Child Labour Force Survey Results, 2019. • Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı / Ministry of Labour and Social Security. Çocuk işçiliğiyle mücadeleye ilişkin güncel ulusal politika ve uygulama belgeleri / Current national policy and implementation documents on combating child labour. • United Nations. Convention on the Rights of the Child. • Gün, S. (2017). Çocuk İşçi, Yoksul, Göçmen. • Haftalara göre güncel hakemli makaleler, sistematik derlemeler, resmi istatistikler ve uluslararası kuruluş raporları / Current peer-reviewed articles, systematic reviews, official statistics and international organisation reports selected by week.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkileşimli anlatım; bilimsel makale ve rapor tartışması; vaka analizi; mevzuat ve politika belgesi incelemesi; veri ve gösterge yorumlama; öğrenci semineri; küçük grup tartışmaları; problem temelli öğrenme; politika/müdahale önerisi geliştirme.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 40 |
| Ev Ödevi | 1 | 60 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Proje Hazırlama | 1 | 25 | 25 |
| Seminer | 1 | 20 | 20 |
| Makale Kritik Etme | 1 | 12 | 12 |
| Bireysel Çalışma | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 1 | 15 | 15 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 1 | 20 | 20 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 180 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 3 | 3 | 2 | 3 | 2 | 3 | 3 | 5 | 3 |
| ÖÇ 2 | 4 | 2 | 2 | 2 | 3 | 3 | 4 | 3 | 5 | 3 |
| ÖÇ 3 | 4 | 4 | 3 | 3 | 4 | 3 | 5 | 3 | 5 | 4 |
| ÖÇ 4 | 2 | 2 | 2 | 2 | 3 | 2 | 4 | 3 | 4 | 2 |
| ÖÇ 5 | 3 | 5 | 5 | 2 | 5 | 4 | 4 | 5 | 4 | 5 |
| ÖÇ 6 | 3 | 3 | 3 | 3 | 4 | 5 | 5 | 3 | 5 | 3 |
| ÖÇ 7 | 2 | 4 | 5 | 4 | 4 | 5 | 4 | 4 | 3 | 5 |
| ÖÇ 8 | 2 | 4 | 4 | 4 | 5 | 5 | 5 | 4 | 5 | 4 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek