GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| ÇHT-841 | ENGELLİLİK, KİMLİK VE ÇOCUK | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 2 | 6,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı; öğrencilere engellilik, çocuk hakları ve eşitlik kavramlarını kesişimsel ve disiplinler arası bir bakış açısıyla kazandırmaktır. Ders; engelli çocukların ve ailelerinin deneyimlerini şekillendiren politikaları, uygulamaları ve toplumsal algıları eleştirel bir gözle değerlendirmeyi, öğrencilerin kendi önyargı ve varsayımlarını sorgulamalarını sağlamayı ve tüm çocuklar için kapsayıcılığı, hak temelli savunuculuğu ve etkili iş birliğini teşvik edecek mesleki/kişisel bir çerçeve geliştirmeyi hedefler.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Dr. Öğretim Üyesi Halil İbrahim Çakır
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Engel, engellilik, bütünleştirme ve kapsayıcılık temel kavramlarını tanımlar. |
| 2 | Engellilik, kimlik ve çocukluk arasındaki kesişimsel ilişkiyi açıklar. |
| 3 | İnsan ve kimlik öncelikli dili ve hak temelli söylemi etkili şekilde kullanır. |
| 4 | Engellilik modellerini ve çocuk hakları odaklı yaklaşımları karşılaştırır. |
| 5 | Alanyazındaki araştırmaları ve medya içeriklerini engellilik düzleminde eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirir. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Bu ders; engellilik, kimlik ve çocukluk olgularını çocuk hakları ve eşitlik temelinde kesişimsel bir yaklaşımla ele almaktadır. Ders kapsamında; engelli çocuklar ile ailelerinin yaşamlarını etkileyen ulusal/uluslararası politikalar, eğitimsel ve sosyal uygulamalar, yazılı ile görsel medyadaki engellilik temsilleri ve alandaki temel akademik araştırmalar incelenir. Ayrıca, toplumsal önyargıların çözümlenmesi, hak temelli savunuculuk, etkili iletişim ve kapsayıcı ortamların oluşturulmasına yönelik stratejiler teorik ve uygulamalı boyutta tartışılır.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Ders izlencesinin tanıtılması; dersin amacı, içeriği, öğrenme-öğretme süreci ve ölçme-değerlendirme esaslarının açıklanması; ders kaynaklarının öğrencilerle paylaşılması ve öğrencilerin derse ilişkin beklentilerinin belirlenmesi | ||
| 2 | Engellilik ve Kimlik: Stella Young Video – Sağlamcılık (Ableism) kavramı | ||
| 3 | Engellilik ve Birey: Akademik Okuma (Kahraman-Güloğlu, 2021) | ||
| 4 | Engellilik ve Kültür: Akademik Okuma (Seven ve Göl-Güven, 2016), Neslihan Kurt Video | ||
| 5 | Engellilik ve Erişim: Akademik Okuma (Uslu ve Güneş, 2017), STGM Video | ||
| 6 | Engellilik ve Aktivizm: Akademik Okuma (EEEH DErgi: Turan, 2020), Crip Camp (2020) Belgesel İncelemesi | ||
| 7 | Engellilik ve Hukuk: Akademik Okuma (Çitil ve Üçüncü, 2018), Engelli Hakları Mevzuatı | ||
| 8 | Ara sınav haftası | ||
| 9 | Türkiye’de Engelli Olmak: +90 Kanalı Video Serisi (Video 1, Video 2, Video 3) | ||
| 10 | Engellilik ve Medya: Kitap Bölümü (Kuyucu, 2019), Kardeşim Ozi (TRT Çocuk) Analizi | ||
| 11 | Engellilik ve İstismar: Akademik Okuma (Bulut ve Karaman, 2018) | ||
| 12 | Engellilik ve Okullaşma: Kitap Bölümü (Aydın, 2015), Anadolu Üniversitesi EEY Video | ||
| 13 | Engellilik ve Göç: Akademik Okuma (Alsancak ve Kutlu, 2020) | ||
| 14 | Medya Analizi: Türk Sinemasında Engellilik, Çocuk ve Aile Temsili | ||
| 15 | Değerlendirme: Dönem Sonu Genel Değerlendirmesi | ||
| 16 | Yarıyıl sonu sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Kitap Disability, Society, and the Individual–Third Edition Julie Smart Makaleler Güloğlu, F. K. (2022). Engellilik hakkında kavramsal karmaşanın nedenleri ve Türkiye’deki durum. Toplum ve Sosyal Hizmet, 33(1), 291-315. Seven, Y., & Göl-Güven, M. (2016). Bir dil iki dünya: Sağır anne babanın işiten çocuğu olmak. Ellerle Konuşmak Türk İşaret Dili Araştırmaları, 389-410. Uslu, A. O., & Güneş, M. (2017). Engelsiz Kentler-“Herkes Için Erişilebilir Kentler”. Uluslararası Peyzaj Mimarlığı Araştırmaları Dergisi, 1(2), 30-36. Çitil, M., & Üçüncü, M. K. (2018). Türkiye’de engelli hakları ve engelliler hukuku’nun du. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, (35), 233-278. Kuyucu, M. (2019). Engelli çocuk ve medya: Engelli çocukların medyadaki temsili. İ. Elagöz, G. Erdoğan, A. Gezen ve A. Yılmaz (Ed.), Sosyal bilimler alanında araştırma makaleleri - 4 içinde (s. 56-83). Gece Akademy. Bulut, S., & Karaman, H. B. (2018). Engelli bireylerin cinsel, fiziksel ve duygusal istismarı. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 19(2), 277-301. Aydın, İ. (2015). Risk altındaki çocukların eğitiminde alternatif okullar. İ. Aydın içinde, Alternatif okullar (s. 149-161). Pegem Akademi Yayıncılık. Alsancak, F., & Kutlu, İ. (2020). Çifte mağduriyetin özneleri olarak engelli mültecilere ilişkin bir inceleme. Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 15(2), 590-598.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Bu derste öğrenci merkezli ve eleştirel düşünmeyi teşvik eden aktif öğrenme yaklaşımı benimsenmiştir. Ders süreci; öğretim elemanının interaktif sunumları ve soru-cevap etkinliklerinin yanı sıra öğrencilerin haftalık okumalara dayalı yansıtıcı raporlama (pusula notları) hazırlamasıyla yürütülmektedir. Ayrıca belirlenen temalar doğrultusunda medya materyallerinin (belgesel, sinema ve video içerikleri), hukuki mevzuatların ve vaka örneklerinin eleştirel analizi ile sınıf içi tartışmalar gerçekleştirilmekte; bağımsız alanyazın okumaları ve dönem sonu öz değerlendirme süreçleriyle öğrenme pekiştirilmektedir.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Makale Kritik Etme | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Rapor Hazırlama | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 50 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 50 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 2 | 2 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Rapor Hazırlama | 10 | 2 | 20 |
| Makale Kritik Etme | 10 | 2 | 20 |
| Bireysel Çalışma | 8 | 4 | 32 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 7 | 4 | 28 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 7 | 5 | 35 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 180 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 3 | 2 | 2 | 3 | 1 | 3 | 2 | 5 | 2 |
| ÖÇ 2 | 5 | 3 | 2 | 3 | 4 | 2 | 4 | 5 | 5 | 2 |
| ÖÇ 3 | 3 | 5 | 2 | 5 | 5 | 3 | 4 | 3 | 4 | 2 |
| ÖÇ 4 | 4 | 5 | 3 | 3 | 5 | 2 | 4 | 4 | 5 | 3 |
| ÖÇ 5 | 3 | 3 | 2 | 4 | 4 | 2 | 5 | 3 | 5 | 2 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek