GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| TİB-607 | KUR'AN MESELLERİ I | Seçmeli Ders Grubu | 1 | 1 | 6,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Dersin Amacı
Bu dersin temel amacı; öğrenciye Kur’an-ı Kerim’deki mesellerin (temsili anlatımların) yapısını, belagat özelliklerini ve teolojik arka planını kavratmaktır. Soyut kavramların somut görsellerle nasıl anlatıldığını analiz ederek, bu anlatım tekniğinin hidayet rehberliğindeki rolünü öğretmeyi; klasik ve çağdaş yorum farklarını metodolojik bir perspektifle sunmayı hedefler.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Dr. Öğr. Gör. Yusuf Yurt
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Kur'an'daki "mesel" kavramını; teşbih, temsil ve istiare gibi edebi sanatlardan ayırt ederek akademik düzeyde tanımlar. |
| 2 | Klasik (Emsâlü’l-Kur’an literatürü) ve modern tefsir ekollerinin mesellere yaklaşımını karşılaştırmalı olarak analiz eder. |
| 3 | Kur'an'daki sembolik dili çözümler, soyut hakikatlerin somut görsellerle nasıl anlatıldığını (teşhis/tecsîm) kavrar. |
| 4 | Mesellerin tarihsel arka planı ile evrensel mesajı arasındaki dengeyi kurar; oryantalist ve modernist yorumları eleştirel süzgeçten geçirir. |
| 5 | Meselleri sosyoloji, psikoloji ve edebiyat gibi farklı disiplinlerin verileriyle ilişkilendirerek güncel bir perspektifle yorumlar. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Kur’an Meselleri dersi; "mesel" kavramının semantik analiziyle başlar. Emsâlü’l-Kur’an literatüründeki temel eserler üzerinden bir yöntem belirleyerek; inanç, ahlak, sosyal hayat ve insan psikolojisiyle ilgili meselleri kronolojik ve tematik olarak inceler. Ders boyunca, mesellerdeki sembolik dilin hakikatle ilişkisi, kıssa-mesel farkı ve modern dönemin hermeneutik yaklaşımları örnek metin analizleriyle ele alınır.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş: Mesel kavramının etimolojisi, lügat ve ıstılah anlamları. | ||
| 2 | Belagat ve Mesel: Kur’an’ın icazı bağlamında mesellerin yeri; temsil ve teşbih farkı. | ||
| 3 | Emsâlü’l-Kur’an Literatürü: Klasik dönem eserleri (Maverdi, İbn Kayyım vb.) ve yöntemleri. | ||
| 4 | Kur’an’ın Hidayet Metodu: Mesellerin pedagojik ve psikolojik işlevleri. | ||
| 5 | Münafıklık Temsilleri: Bakara Suresi'ndeki "Ateş" ve "Fırtına" meselleri. | ||
| 6 | Kelimelerin Gücü: İbrahim Suresi'ndeki "Güzel Ağaç" ve "Kötü Ağaç" temsili. | ||
| 7 | Kalp Tasvirleri: Kalbin katılığı ve "Taş" meseli; hidayet-dalalet ilişkisi. | ||
| 8 | Tevhid ve Şirk Meselleri - I: "Sinek" ve "Örümcek Ağı" (Ankebut) temsilleri. | ||
| 9 | Tevhid ve Şirk Meselleri -II: Gökten düşen adam ve suya doğru ellerini açan kişi temsilleri | ||
| 10 | Sosyo-Ekonomik Meseller: İnfak ve mülkiyet bilinci (Tane, Kaya, Bahçe örnekleri). | ||
| 11 | Amellerin Akıbeti: "Kül", "Serap" ve "Engin Denizdeki Karanlıklar" meselleri. | ||
| 12 | Nur Ayeti Analizi: "Mişkât", "Zeytin Ağacı" ve nurun mahiyeti üzerine sembolik okumalar. | ||
| 13 | Tabiat Olayları Üzerinden Meseller: Yağmur, rüzgar ve toprak üzerinden verilen mesajlar. | ||
| 14 | Dönem Sonu Değerlendirmesi: Teorik çerçevenin özeti. |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
İbn Kayyım el-Cevziyye, Emsâlü’l-Kur’ân (Kur’an’da Meseller). Mâverdî, el-Emsâl ve’l-Hikem. Zemahşerî, el-Keşşâf Suyûtî, el-İtkân fî Ulûmi’l-Kur’ân (İlgili bölümler). Mevlana Şibli Numani, Kur’an’da Temsil ve Üslup. İsmail Cerrahoğlu, Tefsir Usulü (Emsâlü’l-Kur’an bahsi). Şadi Eren, Kur'ân'da Teşbih ve Temsiller Yusuf Yurt, Kur’ân Meselleri (Yüksek Lisans Tezi)
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Takrir, Sunum ve Metin tahlili
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Final Sınavı | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Final Sınavı | 1 | 1 | 1 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Tartışma | 4 | 3 | 12 |
| Soru-Yanıt | 1 | 1 | 1 |
| Beyin Fırtınası | 14 | 1 | 14 |
| Bireysel Çalışma | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav İçin Bireysel Çalışma | 7 | 4 | 28 |
| Final Sınavı içiin Bireysel Çalışma | 14 | 2 | 28 |
| Ev Ödevi | 5 | 5 | 25 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 180 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | |
| ÖÇ 1 | 1 | 1 | 1 | ||||||||
| ÖÇ 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | |||||||
| ÖÇ 3 | 1 | 1 | 1 | 1 | |||||||
| ÖÇ 4 | 1 | 1 | 1 | 1 | |||||||
| ÖÇ 5 | 1 | 1 | 1 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek