GERİ DÖN
Ders Öğretim Planı
| Dersin Kodu | Dersin Adı | Dersin Türü | Yıl | Yarıyıl | AKTS |
|---|---|---|---|---|---|
| OKÖ-503 | İLERİ DÜZEY ÇOCUK GELİŞİMİ | Ders | 1 | 1 | 6,00 |
Dersin Seviyesi
Yüksek Lisans
Dersin Sunulduğu Dil
Türkçe
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, çocuk gelişimi alanını ve gelişim kuramlarını tanımak, bebeklikten başlayarak gelişim sürecini biyolojik, davranışsal, bilişsel, psikososyal ve çevresel boyuttan inceleyerek çocuk gelişimine yönelik bütüncül bir bakış açısı kazandırmayı amaçlamaktadır.
Dersi Veren Öğretim GörevlisiGörevlileri
Doç. Dr. Gonca ULUDAĞ
Öğrenme Çıktıları
| 1 | Çocuk gelişimine ilişkin temel kavram, kuram ve yaklaşımları açıklar. |
| 2 | Gelişim kuramlarının temel özelliklerini ve çocuk gelişimine ilişkin açıklamalarını karşılaştırır. |
| 3 | Çocukların gelişim süreçlerini biyolojik, bilişsel, sosyal-duygusal ve çevresel boyutlarıyla analiz eder. |
| 4 | Gelişimi etkileyen bireysel ve çevresel risk faktörlerini bilimsel bilgiler doğrultusunda değerlendirir. |
| 5 | Çocuk gelişimini desteklemeye yönelik bilimsel temelli yaklaşımları farklı gelişimsel durumlara uygular ve öneriler geliştirir. |
Öğrenim Türü
Birinci Öğretim
Dersin Ön Koşulu Olan Dersler
Yok
Ders İçin Önerilen Diğer Hususlar
Yok
Dersin İçeriği
Bu dersin amacı, çocuk gelişimi alanını ve gelişim kuramlarını tanımak, bebeklikten başlayarak gelişim sürecini biyolojik, davranışsal, bilişsel, psikososyal ve çevresel boyuttan inceleyerek çocuk gelişimine yönelik bütüncül bir bakış açısı kazandırmayı amaçlamaktadır.
Haftalık Ayrıntılı Ders İçeriği
| Hafta | Teorik | Uygulama | Laboratuvar |
|---|---|---|---|
| 1 | Giriş, ders içeriği dersin tanıtımı; dersin amacı, içeriği, işlenişine ilişkin esaslar, ders değerlendirme kriterlerini içeren ders izlencesinin öğrencilere tanıtılması ve paylaşılması. Öğrencilerin derse ilişkin beklentilerinin belirlenmesi | ||
| 2 | Çocuk Gelişimine Bütüncül ve Disiplinlerarası Bakış: Gelişim kavramı, gelişimin temel ilkeleri, gelişim alanları arasındaki etkileşim ve biyolojik, bilişsel, sosyal-duygusal ve çevresel süreçlerin karşılıklı ilişkisi. | ||
| 3 | Gelişim Kuramlarının Bilimsel Temelleri ve Eleştirel Değerlendirilmesi: Gelişim kuramlarının temel varsayımları, araştırma yöntemleri, kanıt temelli değerlendirme ve kuramların güçlü ve sınırlı yönlerinin tartışılması. | ||
| 4 | Piaget’nin Bilişsel Gelişim Kuramı ve Çağdaş Araştırmalar: Bilişsel gelişim dönemleri, şema, özümseme ve uyum kavramları; Piaget yaklaşımının güncel araştırmalar ışığında değerlendirilmesi. | ||
| 5 | Yeni-Piagetçi Yaklaşımlar ve Bilişsel Gelişimin Yeniden Ele Alınması: Bilgi işleme, çalışma belleği, dikkat ve bilişsel stratejiler bağlamında Piaget kuramının yeniden yorumlanması. | ||
| 6 | Vygotsky’nin Sosyokültürel Gelişim Kuramı ve Güncel Araştırmalar: Yakınsal gelişim alanı, sosyal etkileşim, kültür, dil ve öğrenme ilişkisi; kuramın eğitim ve gelişim araştırmalarındaki yansımaları. | ||
| 7 | Dil, Düşünme ve Bilişsel Gelişim: Dil gelişiminin bilişsel süreçlerle ilişkisi; erken dil deneyimleri, yürütücü işlevler ve sosyokültürel faktörler bağlamında güncel araştırmalar. | ||
| 8 | Ara Sınav | ||
| 9 | Psikanalitik Yaklaşımlar ve Freud: Psikoseksüel gelişim yaklaşımının temel kavramları ve çocuk gelişimine ilişkin açıklamalarının çağdaş gelişim bilimi açısından değerlendirilmesi. | ||
| 10 | Erikson’un Psikososyal Gelişim Kuramı: Psikososyal gelişim dönemleri, kimlik gelişimi, gelişimsel görevler ve kuramın çağdaş çocuk ve ergen gelişimi araştırmaları bağlamında incelenmesi. | ||
| 11 | Benlik, Kişilik ve Sosyal Çevre: Horney ve Rogers’ın yaklaşımları çerçevesinde benlik gelişimi, kişilik oluşumu, kişilerarası ilişkiler ve çevresel deneyimlerin gelişim üzerindeki etkileri. | ||
| 12 | Bağlanma Kuramı ve Sosyal-Duygusal Gelişim: Bowlby ve Ainsworth’un yaklaşımları, bağlanma örüntüleri, erken ilişkiler ve sosyal-duygusal gelişim; güncel bağlanma araştırmalarının değerlendirilmesi. | ||
| 13 | Ahlak Gelişimine İlişkin Kuramsal Yaklaşımlar: Kohlberg ve Gilligan’ın yaklaşımlarının karşılaştırılması; ahlaki akıl yürütme, toplumsal bağlam, kültür ve güncel eleştiriler. | ||
| 14 | Bronfenbrenner ve Ekolojik Sistemler Yaklaşımı: Çocuğun gelişiminde aile, okul, akran, toplum ve kültürel çevrenin rolü; ekolojik sistemler yaklaşımının güncel gelişim araştırmalarındaki yeri. | ||
| 15 | Sosyal Bilişsel Yaklaşım, Yürütücü İşlevler ve Çocuk Gelişimi: Bandura’nın sosyal bilişsel yaklaşımı, gözlem yoluyla öğrenme, öz-yeterlik ve yürütücü işlevlerin gelişimi; güncel araştırmalar üzerinden bütüncül değerlendirme ve araştırma projesi sunumları. | ||
| 16 | Yarıyıl sonu sınavı |
Ders Kitabı Malzemesi Önerilen Kaynaklar
Bornstein, M. H. (Ed.). (2019). Handbook of Child Psychology and Developmental Science. Wiley. Bronfenbrenner, U. (1979). The Ecology of Human Development. Harvard University Press. Bowlby, J. (1969). Attachment and Loss: Vol. 1. Attachment. Basic Books. Gander, M. J., & Gardiner, H. W. (2007). Çocuk ve ergen gelişimi. İmge Kitabevi. Miller, P. H. (2008). Gelişim psikolojisi kuramları. İmge Kitabevi. Papalia, D. E., & Martorell, G. (2021). Experience Human Development (14th ed.). McGraw-Hill. Santrock, J. W. (2021). Çocuk gelişimi. Nobel Akademik Yayıncılık. Siegler, R. S., Saffran, J., Eisenberg, N., Gershoff, E., & Leaper, C. (2020). How Children Develop (6th ed.). Worth Publishers. Shonkoff, J. P., & Phillips, D. A. (Eds.). (2000). From Neurons to Neighborhoods: The Science of Early Childhood Development. National Academy Press. Ahioğlu, N. (2008). Kültürel-tarihsel kuram çerçevesinde çocuk gelişimi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 41(1), 163–186. Koyuncu Şahin, M., & Akman, B. (2018). Erken çocukluk döneminde düşünme becerilerinin gelişimi. Millî Eğitim, 47(218), 133–154. Tunçeli, H. İ., & Zembat, R. (2017). Erken çocukluk döneminde gelişimin değerlendirilmesi ve önemi. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 3(3). Erdoğan, N. I., & Canbeldek, M. (2017). Erken çocukluk eğitiminde ölçme ve değerlendirme. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(3). Küçük, Z. (2018). Zihin kuramı ve gelişim süreçleri. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(34). Dağabakan Öztürk, F., & Dağabakan, D. (2007). Dil ve çocukta dil gelişim kuramları. Millî Eğitim, 36(174), 155–161. Yalçıner, H., Yalçınkaya, T., & Karadöller, D. Z. (2024). Bebeklikten okul çağına sayı gelişimi. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, 64(1). Şahin, M. (2026). Okul öncesinden ilkokula geçişte sosyal duygusal gelişim. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 17(1), 751–776.
Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Anlatım, tartışma, soru-cevap, örnek olay incelemesi, problem çözme, grup çalışması, vaka analizi, öğrenci sunumları ve literatür incelemesi.
Değerlendirme
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | Adet | Değer |
|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 100 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | Adet | Değer |
| Rapor Hazırlama | 1 | 50 |
| Proje Sunma | 1 | 50 |
| Toplam | 100 | |
| Yarıyıl (Yıl) İçi Etkinlikleri | 40 | |
| Yarıyıl (Yıl) Sonu Etkinlikleri | 60 | |
Staj Durumu
Yok
İş Yükü Hesaplaması
| Etkinlikler | Sayısı | Süresi (saat) | Toplam İş Yükü (saat) |
|---|---|---|---|
| Ara Sınav | 1 | 3 | 3 |
| Derse Katılım | 14 | 3 | 42 |
| Takım/Grup Çalışması | 1 | 12 | 12 |
| Rapor Hazırlama | 6 | 3 | 18 |
| Rapor Sunma | 6 | 5 | 30 |
| Makale Kritik Etme | 5 | 3 | 15 |
| Ev Ödevi | 6 | 10 | 60 |
| Toplam İş Yükü (saat) | 180 | ||
Program ve Öğrenme Çıktıları İlişkisi
| PÇ 1 | PÇ 2 | PÇ 3 | PÇ 4 | PÇ 5 | PÇ 6 | PÇ 7 | PÇ 8 | PÇ 9 | PÇ 10 | PÇ 11 | PÇ 12 | PÇ 13 | PÇ 14 | PÇ 15 | PÇ 16 | PÇ 17 | PÇ 18 | PÇ 19 | PÇ 20 | PÇ 21 | PÇ 22 | PÇ 23 | PÇ 24 | PÇ 25 | PÇ 26 | PÇ 27 | PÇ 28 | PÇ 29 | |
| ÖÇ 1 | 5 | 4 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 2 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| ÖÇ 2 | 1 | 4 | 1 | 1 | 1 | 1 | 4 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 3 | 1 | 1 | 1 | 1 |
| ÖÇ 3 | 1 | 5 | 1 | 5 | 1 | 1 | 5 | 1 | 5 | 1 | 5 | 5 | 1 | 4 | 4 | 1 | 1 | 5 | 1 | 5 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 4 | 1 | 5 |
| ÖÇ 4 | 1 | 5 | 1 | 1 | 1 | 1 | 5 | 1 | 5 | 1 | 5 | 5 | 1 | 4 | 4 | 1 | 1 | 5 | 1 | 5 | 5 | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 | 5 | 5 | 5 |
| ÖÇ 5 | 3 | 1 | 4 | 2 | 2 | 3 | 2 | 1 | 4 | 2 | 1 | 4 | 2 | 1 | 3 | 3 | 2 | 2 | 4 | 3 | 4 | 3 | 2 | 3 | 2 | 2 | 1 | 5 | 1 |
* Katkı Düzeyi : 1 Çok düşük 2 Düşük 3 Orta 4 Yüksek 5 Çok yüksek